De Lulkoekenbakker

Ik heb behoefte aan een blogje met daarin een lijstje termen om op social media te kunnen gebruiken in discussies over Het Klimaat. Dat klimaat verandert, door toedoen van de mens, in een ongekend en (een voor de mens) bedreigend tempo. Dat weten we door de

Klimaatwetenschapper

Die na een 4-8 jarige academische studie en na het schrijven van talloze peer reviewed artikelen alles weet van een klein deelaspect van het enorm complexe klimaatvraagstuk en werkt dag en nacht keihard om daar met satellieten, modellen, onderzoek en empirische toetsen een steentje aan bij te dragen.

Het Klimaatpanel (IPCC)

Het neusje van de zalm der klimaatwetenschappers dat op verzoek van de wereldleiders elke 5 jaar de stand van de wetenschap samenvat en er, op uitdrukkelijk verzoek van diezelfde wereldleiders, 1 hoofdstuk aan toevoegt over wat de gevolgen voor de mens zouden kunnen zijn in bepaalde scenario’s. Dit hoofdstuk is DE kop van jut van pseudoklimaatsceptici (zie verderop).

De Klimaatscepticus

Is een leek (geen klimaatwetenschapper) die geprikkeld door vragen die gesteld worden, op straat, in de krant en op social media zelf op zoek gaat naar antwoorden en dan ontdekt dat bijvoorbeeld de zeespiegel in Nederland niet zo hard stijgt als in Miami en dat hier complexe processen spelen als veranderende zeestroming, het zwaartekracht-effect van de smeltende ijskap van Groenland aan ten grondslag liggen en ontdekt dan dat het keer op keer genuanceerd ligt. De klimaatscepticus (ik was er ooit ook een) sterft uit omdat alle mythes en hoaxes inmiddels uitgebreid gedocumenteerd zijn door echte specialisten.

De klimaatboodschapper

Vertelt en herhaalt onvermoeibaar in lekentaal wat de wetenschap ontdekt en wat daar vandaag de dag voor lering uit getrokken moet worden. Ik reken mezelf hier inmiddels voorzichtig toe.

En niet door de pseudoklimaatscepticus a.k.a. De Lulkoekenbakker

De Lulkoekenbakker kopieert een tweet van Thierry Baudet c.s. die een Elsevier-artikel van een paar bejaarde taalkundigen die ouwehoeren over hoe gezond CO₂ voor plantjes is op zijn Facebookpagina zette als onderbouwing van zijn “klimaatvisie”. De Lulkoekenbakker gebruikt deze tweet van Baudet als hét bewijs dat de Aarde altijd klimaatverandering heeft gehad en begint daarna over een links complot en cultuurmarxisme.

Ik geef de Lulkoekenbakker tegenwoordig 1 kans om met een inhoudelijke onderbouwing voor zijn stellingen te komen (want onvermoeibare boodschapper) maar als er een tweede “Bewijs van Baudet” volgt dan klik ik tegenwoordig op mute.

Wij boodschappers hebben wel wat beters te doen.

Dit is dat blogje, dat ontstond na het lezen van dit uitstekende artikel van Hans Custers over het CO₂-artikel in Elsevier en daar de term pseudoklimaatscepticus introduceerde. Ik vond dat een mooie term maar ik vrees dat het voor de gemiddelde Baudetvolger te lastig te begrijpen is. Op Twitter ontstond toen de term Lulkoekenbakker die voor mij perfect aangeeft waar we hier mee te maken hebben: in het begin wel schattig maar allengs hersenlozer geouwehoer van mensen die te lui zijn om zelf een mening te vormen en bang zijn dat hun Westerse geboorterechten misschien in het geding zijn.

Bij Duurzaamheidsdag 2018

De dag nadat de rechter de Staat voor de broek gaf voor haar CO₂-reductiebeleid is het alweer de 10e “Dag van de Duurzaamheid”.

Ik zit er als adviseur in “Everything Sustainable” een beetje dubbel in als ik heel eerlijk ben. Best belangrijk al die bewustwording maar als je er elke dag in fulltime mee bezig bent is het bijna too much….

Vandaag opperde ik dat Mark (Rutte) nu eens echt moest beginnen met maatregelen die zoden aan de dijk zetten. 25% op ons energieverbruik besparen is echt een eitje, de laatste 75% zijn veel moeilijker. Mark kan nog makkelijk de geschiedenis in als de MP die echt resultaat boekte. 100 kilometer per uur kan hij vanaf morgen invoeren (10 x 10 = 100, ik zie de campagne al voor me). Buitenlucht verwarmen met terrasverwarmers….kom op. Een vliegverbod op afstanden onder de 500 kilometer. Ik kreeg werkelijk 10-tallen tips op mijn vraag om hulp, mensen zijn er klaar voor!

Het vereist wel leiderschap om uit te leggen dat dingen die we voor lief zijn gaan nemen echt anders moeten. En als net-50’er en oefenfilosoof gooi ik gewoon wat levenservaring en een paar oneliners in de strijd ter motivatie om te zorgen dat we volgend jaar het gat op weg naar 100% reductie flink hebben laten krimpen.

“Ask not what your country can do for you, but what you can do for your country”

Eigenlijk een oproep aan de bevolking om de de handschoen op te pakken en zelf te doen wat mogelijk is en niet te gaan wachten tot de politiek de oplossing komt brengen (dat gaat namelijk niet gebeuren)

“Het beste moment om een boom te planten was 20 jaar geleden”

De Chinezen zagen dat lang geleden al goed. Het oude gezegde gaat verder met : “het op een na beste moment is vandaag”, en dat is natuurlijk helemaal waar. Het heeft geen zin oude koeien uit de sloot te halen, we moeten zo snel mogelijk actie ondernemen.

“Energiebelasting betaal je per Joule”

OK, die is van mij 🙂 om de minister te porren een flatrate energiebelasting in te voeren die echt effectief is : met die prikkel zal het bedrijfsleven binnen no time hun portie gedaan hebben.

Maar ik hou jullie op, we moeten aan de slag, we hoeven nog maar 7 miljoen huizen te doen.

Ik buig ondertussen diep voor Urgenda en Marjan Minnesma die het urgente klimaatverhaal zo expliciet op menig agenda gekregen hebben. Ik wens jullie allemaal veel voorleesplezier, inspiratie en ook een mooie bouwbeurs, misschien tot straks in Den Bosch!

Lars

Proefrit met de Sonomotors Sion

Ik reed vanmiddag een paar proefrondjes in de Sonomotors Sion, een demo-auto van een Duitse startup in de EV-industrie die op roadshow is in Nederland. In dezelfde week dat het eveneens Duitse Mercedes een mislukt SUV-EV met beperkt bereik en beperkte features debuteerde (de EQC). In dit blogje mijn gedachten over de Sion.

Elektrisch rijden

Ik volg elektrisch rijden al heel erg lang (al sinds de Rav4e en de EV1 en ik reed al Prius in 2005) en denk dat ik wel ongeveer snap waar het naar toe zal gaan : omdat een elektrische aandrijving veel simpeler en goedkoper is dan een verbrandingsmotor is het onvermijdelijk dat op termijn de auto veel goedkoper wordt dan ICE’s. En dat is dan inclusief de snel goedkoper wordende accu. De route naar autonoom rijden is al uitgestippeld en ook niet meer tegen te houden.

Standaardisatie

In een verbrandingsmotor-auto zitten talloze onderdelen die een soort van “eigendom” zijn van de fabrikant : het blik en de bumpers, de pakkingen, zuigers, distributieriemen, motor management systemen etc. Hierdoor kunnen fabrikanten vragen voor hun auto wat ze willen, je hebt geen keus: als je een Golf wilt moet je naar Volkswagen.

Maar bij elektrische auto’s is het extreem simpel : je hebt een accu waar elektronen uit komen, die verwerk je met een motormanagement systeem (vergelijkbaar met een omvormer voor zonnepanelen) om een motor aan te drijven. Dat knoop je aan elkaar met wat koperen kabels. 4 wielen er onder : klaar! De EV is eigenlijk wat USB deed voor de computerindustrie : plug & play.

Onderstel van een Tesla. Dit is de hele auto, het koetswerk erbovenop is alleen bescherming tegen de regen.

Iedereen kan op zo’n skateboard een koetsje zetten en er een label op hangen. Mijn verwachting was dat “De Chinezen” dit trucje als eerste zouden inzetten.

Enter de Sonomotors Sion

Wie schetst mijn verbazing? Notabene een Duitse startup zet vol in op de mogelijkheden die OEM-assemblage in de EV-markt biedt. OEM staat voor Original Equipment Manufacturer en dat staat weer voor de fabrikant achter de inkoper achter de exporteur achter de distributeur die ergens in fabriekjes in de binnenlanden van China voor fracties van ons bekende prijzen onderdelen produceert. Die artikelen worden verwerkt in alles van je iPhone tot de knopjes van de afstandbediening van de TV. Het feit dat u het 10 tot 100-voudige betaalt voor die onderdelen komt door tussenhandel, branding en assemblage waardoor je bereid bent de hoofdprijs te betalen voor de verzameling in elkaar geschroefde Chinese onderdelen.

Sonomotors ziet ook welke kant de autoindustrie op gaat en heeft de stoute schoenen aangetrokken. Ze hebben in een excelletje de inkoopprijs van alle benodigde onderdelen gezet, daar een autobouwer met overcapaciteit bij gezocht die hem in elkaar wil schroeven en berekenen een eerlijke winstmarge. En dan staat daar opeens een hele kekke elektrische auto voor 16.000 euro die 250 kilometers ver moet kunnen rijden.  En om te laten zien dat ze innovatief zijn zit de auto onder geplakt met flexibele zonnepanelen waarmee je ongeveer 30km aan elektrische energie per dag opvangt, geinig maar niet noodzakelijk*.

Hoe rijdt hij?

Alle elektrische auto’s rijden lekker, deze ook. Als je instapt zie je gelijk dat het OEM is, links en rechts zie je schakelaars en bedieningshandels die je van andere auto’s herkent (pookje is van de BMWi3) . Niks mis mee. Ze mikken op 250 echte kilometers, wat voor 95% van de Nederlanders meer dan zat is omdat je in geval van nood ook kunt snelladen met 50 kW. Ze hebben goed rondgekeken bij de elektronicafabrikanten en vonden een omvormer die ook 220V kan terugleveren : je kunt je Senseo op de camping zo aansluiten op een naast de laadstekker aanwezig stopcontact (11kW vermogen beschikbaar via type 2 stekker!).

Hij trekt vlot genoeg op voor het dagelijks verkeer maar het is natuurlijk geen Tesla. Hij zit fijn, niks mis mee.

Maar?

jajaja, je voelt hem al een poosje aankomen…… Deze auto is voor 95% van de hedendaagse benzineslurpers een perfecte vervanger, maar als je in 2020 met een OEM-EV op de markt komt zal er op zeker forse concurrentie zijn van echte Chinezen (ik kan nu nog geen namen noemen maar let maar op volgend jaar). En ik denk dat die allemaal tjokvol met sensoren, rijbaan assistentie, radarafstandhouders enzovoort zitten. Want dat kost in 2020 geen drol meer.

En dat sensornetwerk zit niet in de planning bij de Sonomotors, het is bedoeld als een hele gave Opel Kadett op stroom met zonnepanelen, en ik ben bang dat de EV markt veel harder gaat dan dat.

Samenvatting

Gave bak, rijdt lekker, ik had hem 2 jaar geleden 100% zeker gekocht maar nu ik ervaren Leaf-rijder ben kan en wil ik niet meer terug. Maar ik denk wel dat er een hele grote markt is voor first-time EV-rijders als ze op tijd kunnen gaan concurreren met de Chinese OEM’s.

*Nabrander : ik ben erg benieuwd hoeveel goedkoper de Sion zonder zonnepanelen zou zijn. 30 kilometer is ongeveer  €1,00 stroom. Ik weet bijna 100% zeker dat je veel beter 2 gewone zonnepanelen aan de klant kunt geven om thuis te laden. En van het prijsverschil de auto goedkoper maken.

 
Als je dit artikel interessant en/of nuttig vond mag ik je dan wat vragen?

Warmtepompprijzen (knuppel in het hoenderhok)

Ik ben adviseur, geen handelaar. Dat heb ik de afgelopen jaren verschillende malen hardhandig ondervonden. Verkoop een LED-lamp en hij gaat stuk en als je dan servicegericht bent kan je een uur heen en weer om hem om te ruilen. Handel…het is niet mijn ding, ik loop er compleet op leeg.

Mono-block Warmtepomp

Nu ben ik wel regelmatig op het web te vinden om prijzen op te zoeken voor adviezen en klanten wijzen me geregeld op scherpe aanbiedingen. Zo kwam ik een aantal jaar geleden goedkope mono-block warmtepompen tegen. De monoblock is volgens mij een beetje de heilige graal van de energietransitie omdat het apparaat buiten staat en alleen stroom en aan- en afvoerwaterleidingen naar buiten hoeven. Geen gedoe met koudemiddel leidingen waar dure STEK-gecertificeerde installateurs voor nodig zijn.

Handel en de Bouw

Er is niks mis met dit apparaat, grote leveranciers verkopen ook Mono-blocks en het innerlijk van de Warmtepomp bestaat uit dezelfde compressor die de Chique A-labels ook gebruiken. Alleen de aansturingselektronica is wat spartaans en het blik is geen topkwaliteit. Ik ben momenteel aan het uitzoeken wat de kosten zijn om dit te upgraden met een mooie paint-job en de verdamper te laten coaten zodat deze niet meer corrodeert in ons zilte landje.  Dat doe ik omdat ik vind dat warmtepompen VEEL TE DUUR zijn. Van de week zag ik prijzen in de krant van iemand die zijn warmtepomp uit Spanje liet komen en daarvoor veel minder dan de helft betaalde van wat er in Nederland voor exact hetzelfde apparaat gevraagd wordt. Een Nederlandse warmtepompofferte begint zomaar bij €8000 en hobbelt vrolijk door naar de €20.000 voor de wat grotere systemen. De bouw helpt het frame dat het meer dan een halve tot een hele ton kost om een woning vangaslos te krijgen in stand te houden. Het geld klotst immers weer tegen de plinten in Nederland.

Onderhoud

De handel zal roepen dat er service en onderhoud en garantie en weet ik wat allemaal geboden wordt maar laten we eerlijk wezen : hoeveel onderhoud heeft u de afgelopen halve eeuw aan uw koelkast gehad? Nul? Nou, de monoblock is dus een koelkast zonder deur. Verwacht onderhoud : Nul.

Subsidie

Oorzaak van de hoge prijzen is de ellendige subsidie. Ik heb het al vaak gezegd en ik zeg het nog een keer : subsidies verstoren de markt. In Nederland krijg je zomaar €2000 euro cadeau van de overheid als je je laat verleiden een warmtepomp te kopen. Die €2000 zijn linea recta door de handel in de prijs verwerkt. Ik vind het echt eeuwig zonde van ons dure belastinggeld. Ik zou, als ik toch handelaar zou worden, je een warmtepomp kunnen verkopen waarop je nog geld op toe krijgt. Dat kan nooit de bedoeling zijn van de energietransitie…..

Waarschuwing

Het sleutelen aan verwarming en elektra is iets wat je niet lichtzinnig moet doen, en ook het weghalen van het gas moet met zorg gebeuren. Maar dat gezegd hebbende : de handige klusser met een goed kierdicht gemaakte woning zou zomaar voor een habbekrats #vangaslos kunnen.

OK….. ik ga nu  mijn nooit gerealiseerde businessplan voor de mono-blocks delen:

Transportkosten vanuit Duitsland naar je voordeur : €75

Happy hunting!

Lars

Als je dit artikel interessant en/of nuttig vond mag ik je dan wat vragen?

De toekomst van energiebelastingen en accijns

Mijn carriëreswitch van IT naar Everthing Sustainable noopt mij ertoe om te practicen what ik preach en ik ben dan ook in stappen afscheid aan het nemen van een fossiel leven. Dat betekende voor mijn autocarriëre sinds 2000:

  • 2000 : Seat Leon Turbo Diesel
  • 2005 : Toyota Prius
  • (intermezzo van een grote gore diesel omdat mijn laatste IT-werkgever niet wilde luisteren)
  • 2010 Laatste vliegtuigreis
  • 2015 : Toyota Plug-in Prius 3kWh / voor 20 km, thuis- of laadpaalladen in 2 uur
  • 2017 : Fiat 500e 20 kWh voor 150 km, thuis- of laadpaalladen in 8 uur
  • 2018 : Nissan Leaf 40 kWh voor 300 km, snelladen in 1 uur

Bij de benzinepomp
Allengs minder CO2 en meer kWh. Maar ook een grote verandering in wat de staat verdient aan mijn autorijden. Want op een liter benzine zit 77 cent accijns en 31 cent BTW (ja in Nederland betalen we belasting over te betalen belasting). 108 cent dus per liter. Stel we rijden 1 op 20 (we reden immers Prius) dan komt dat neer op 5,4 cent in de staatskas voor elke kilometer die ik reed. Voor een meer gebruikelijke 1 op 15 is het 7,2 cent per kilometer.

Thuisladen
Met een elektrische auto die je thuis aftopt betaal je 18 cent per kilowattuur. Daarvan is plm. 32% belasting en heffingen, zeg 6 cent. Met een kilowattuur rij ik met gemak 7 kilometer. Dus 0,86 cent in de staatskas per kilometer. Elektrische rijders stoppen veel geld en moeite in hun veel schonere transportbehoeften, dus ergens is dat wel terecht. Ik preek hier natuurlijk voor eigen parochie, maar dit is zoals ik het zie.

Snelladen
Op de snelweg zie je steeds meer snelladers van o.a. Fastned (Gele bogen) en Allego (bij benzinestations). Het exploiteren van snelladers kost natuurlijk geld en er worden dan ook forse laadprijzen gevraagd van 30 tot wel 65 cent per kilowattuur. Voor menig EV-rijder reden ze vooral te gebruiken voor noodgevallen waarin je thuis of de zaak net niet haalt. Uitzondering hier zijn de Tesla eigenaren die alle laadkosten die ze ooit zullen maken betaalden bij de aanschaf van hun auto waarna ze gratis terecht kunnen bij het Tesla-snellaadwerk. (Model 3 eigenaren zullen gewoon moeten betalen).

Enter Maingau
Vanaf half juni gaat er echter wat veranderen in het Nederlandse snellaadlandschap. Het Duitse energiebedrijf Maingau heeft afpsraken gemaakt met Fastned waardoor je vanaf dan bij alle snellaadstations kunt tanken voor …. 6 cent INCL BTW … PER MINUUT. Hoe sneller je auto kan laden, hoe goedkoper het is. Met mijn Nissan Leaf komt dat effectief neer op laden met 40kW zodat het laden van 20 kWh een half uurtje duurt. Die 20 kWh kosten me dan €1,80. Daar kan ik dan weer 150 kilometer mee verder. Je kan je haast niet voorstellen dat een bedrijf aan stroom van 6 cent nog kan verdienen maar het kan blijkbaar. De oorzaak ligt in het feit dat je (bijna) geen energiebelasting meer betaalt over het meerdere boven 10 miljoen kWh en als je een snellaadwerk exploiteert is dat een eitje. Het is de gruwelijk scheve degressieve energiebelasting waar ik al jaren op mopper die dit mogelijk maakt.

Ik vind het een gruwel en het verhindert dat bedrijven investeren in besparen en opwek (als je heel veel gebruikt is een kilowattuur niks waard en dus kan investeren in PV niet uit).

Voor publieke laadpalen geldt tot 2020 en speciale regeling waardoor de EB met 5 cent verlaagd wordt maar ik denk zelf dat de laadpalen als 1 virtuele aansluiting gezien worden en zo in de hoogste staffel belanden.

In de tabel hierboven zie je dat Maingau 183x minder energiebelasting betaalt dan een burger. Dat voordeel geven ze nu aan de particuliere klant.

De overheid krijgt voortaan 1,2 cent BTW per kWh van me, dus 0,17 cent per kilometer. Dat is 1/31e van wat een benzinerijder aan belasting en accijns afdraagt.

Snellerladen
De snellaadtechniek ontwikkelt zich razendsnel. 100, 150 en 300kW laden liggen in het verschiet. Waarmee de energiebelastinginkomsten nog een factor 6 gaan dalen, naar 0,03 cent per kilometer. Dat gaat echt pijn doen in de staatskas als E-rijden een beetje populair gaat worden.

Belastingkomsten autorijden

Bovenstaande grafiek gaat uit van 40% groei elektrisch vervoer per jaar, dus de EV-rijders zullen komend decennium kunnen free-riden, hoewel ik denk dat als EV’s iets goedkoper worden de bijna gratis brandstof best een aanjager zal blijken.

Ik ben zonder meer bereid om mijn eerlijke bijdrage aan de staatskas te leveren, maar zolang de overheid weigert bedrijven fatsoenlijk aan te slaan voor hun energieverbruik (en CO2-uitstoot)  ga ik vol in de aanval met het afbreken van het stelsel van degressieve  energiebelasting. Dag accijns en BTW, Fastned en Maingau, here I come!

Lars

ps. (ik begrijp dat de laadpalen van NLE en ANWB servicepunten er ook onder vallen)

De Nieuwe Leaf – First Impressions

Zaterdagmorgen was het eindelijk zo ver, ik kon mijn gecrowdfunde Leaf op gaan halen. Ik reed met de Fiat 500e van Weert naar Amsterdam, waar ik diep in het rood aankwam, nog 5% lading over na 150 kilometer achter een vrachtauto plakken.

Mijn eerst reactie toen ik hem zag staan … woooooo, wat is ie groot! Na de nodige plichtplegingen kreeg ik de sleutels en 1,5 kilo manuals. De auto moest nog wel  aangemeld worden in het online-systeem van NissanConnect en dat liet ik de garagehouder even doen. Met dit systeem kan je altijd en overal de laadstatus van de accu zien, en op afstand de auto voorverwarmen. Ik rij in de 2.Zero editie, die korte tijd beschikbaar was tijdens de introductie. Het is feitelijk de meest luxe variant van de Leaf minus AutoPark en leren bekleding maar voor de prijs van het instapmodel. Bijzonder veel waar voor m’n geld dus.

De accu zat voor 95% vol (krijg je bij een nieuwe benzineauto een volle tank mee eigenlijk) en gaf een range van 312 kilometer aan. Dat geeft de burger moed! Het eerste ritje van 20 kilometer naar een restaurantje in de buurt, waar we gingen vieren dat het eindelijk zover was, was bijna een overload aan ervaringen : helemaal stil, super vering (de Fiat en verkeersdrempels was nooit een gelukkig combinatie) en alvast een beetje proberen met ePedal te rijden (het gaspedaal loslaten leidt dan tot echt remmen, tot stilstand aan toe, je kunt hiermee in principe rijden zonder ooit nog je rempedaal te gebruiken).

Apple CarPlay

Na de lunch ga ik me installeren voor de thuisreis: Apple CarPlay proberen. “Sluit de telefoon aan met een USB-kabel om CarPlay te activeren”. Oh, dat zal wel een eenmalige security check zijn dacht ik. Dus de kabel ertussen en voila, CarPlay-scherm komt naar voren. Nu kabeltje weer opbergen dacht ik, maar NIET DUS. CarPlay in de Leaf doet het alleen als hij fysiek aangekoppeld is. Wow….really Nissan en Apple? Waar is dat goed voor? Is Bluetooth niet goed genoeg? Beetje knullig, dat chique console met een rommelkabeltje voor de telefoon.

Spotify doet het goed, de kaart van Apple ook, de berichten dienst en Whatsapp doen het soort van (tot iemand een link stuurt : “ha Thee Thee Pee Es dubbelepunt enz….”.

CarPlay wordt denk ik pas echt waardevol als 3e partijen als TomTom hun routeplanners mogen aanbieden. Tot zover CarPlay.

De Thuisreis

Terug naar Weert, opnieuw achter een vrachtauto zodat ik de Fiat en de Nissan kan vergelijken qua verbruik. Grote verschil nu: de auto stuurt zelf tussen de lijntjes (ProPilot) en houdt zelf een veilige afstand tot de voorligger. echt bijzonder ZEN dat, ik kan het iedereen aanraden. Als het verkeer bij Utrecht even stokt remt de auto netjes af en versnelt weer als er ruimte is. Je hoeft alleen het stuur losjes vast te houden, handsfree vindt ie niet leuk, na een seconde of tien begint ie te piepen om aandacht (en terecht). In de buitenspiegels gaan oranje lampjes branden als er zich voertuigen in de dode hoeken zitten, echt fijn!

Na 150 zeer relaxte kilometers kwam ik thuis en stond de accu op 47% (bij vertrek uit Amsterdam stond hij op 97%). Dus precies een halve accu-lading voor 150 km. Nice! Dit betekent dat ik zonder laden onderweg makkelijk 125 km kan rijden naar klanten, exact het doel van de aanschaf.

Verbruik

De boordcomputer zegt dat ik 0,13 kWh per kilometer verbruikte. Dat is 7,7 kilometer per kWh, nice! Mijn stroommeter thuis gaf aan dat er 24,5 kWh afgenomen is voor 53% om de 40 kWh accu helemaal vol te laden. Dus een eerste hele ruwe schets zegt dat de laadefficiency 21,2/24,5 = 86% is (86% van elke uit het net afgenomen energie eindigt als bruikbare energie in de accu). Dat komt neer op 6,6 km per uit het net afgenomen kilowattuur.

Thuis laden

Ik ben van plan later dit jaar een 10kW Vehicle-to-Grid (V2G) DC lader te kopen. Deze wordt op dit moment nog ontwikkeld. Tot die tijd ga ik met de druppellader (10A) thuis laden op dezelfde manier als ik met de Plug-In Prius en Fiat deed. Dat duurt voor 150 kilometer natuurlijk serieus lang : 11,5 uur met 2 kW. Maar ik rijd zelden 150 kilometer naar een klant.

Onderweg laden / Range Anxiety

Ik ben nu mijn route voor a.s. woensdag aan het plannen : 333 kilometer. Met de Fiat was dat volstrekt onmogelijk geweest maar ik weet nu al dat ik op minstens 2 van de drie plekken kan laden en ik ben op elke plek 2 uur. Dus dat is 6 uur laden met 6 kilowatt, dus minstens 30 kilowattuur.  Dat zijn ruim 200 kilometers die overdag bij kan laden. Ik ga dus zonder range anxiety op pad, zelfs als ik maar 1x zou kunnen laden. En dan kom nog ik met een halve lading thuis!

The Bad – NissanConnect EV

Nissan Connect is traag met inloggen en van scherm wisselen. De app is overduidelijk NIET op het afwerkingsniveau van de auto. Nissan zou moeten inzien dat in 2018 de App een belangrijk deel is geworden van de belevenis die de auto biedt. Dat had ik van tevoren niet verwacht (dis is mijn eerste “connected” auto) maar nu ik zie hoe het werkt is het wel echt een aandachtspunt.

Om een idee te geven : om de interieurtemperatuur te controleren moet je eerst “controle interne temperatuur” en dan op het volgende scherm op “update” klikken waarna je weer moet wachten op de resultaten. Dit voelt echt als Beta-software die nog niet af is. Als je je software “connect” noemt en je moet vervolgens op elke vraag lang wachten dan voelt dat een beetje “SMS”-achtig ipv “App-achtig”.

Wat jammer is is dat je niet kan zien of de auto op slot staat. Ik snap dat je het niet wilt kunnen bedienen via internet (ontvreemdingsgevaar) maar de sensorstatus “open/dicht” kan je toch wel sturen (met een automatische waarschuwing als je het vergeten bent?).

Ook de temperatuur van de Accu is niet zichtbaar in de App (wat wel belangrijk schijnt te zijn).

Kortom : Het commentaar in de App-store “We hebben uw commentaar ter harte genomen en de NissanConnect EV-app volledig vernieuwd zodat u kunt genieten van het gebruiksvriendelijke ontwerp en de verbeterde prestaties” kan wat mij betreft ook voor de volgende versie blijven staan.

Dit roept eigenlijk om een open API waar derde partijen kwaliteitssoftware tegenaan kunnen programmeren.

Samenvattend

Een heerlijke auto, die elektrisch rijden voor mij echt volledig praktisch maakt. Een onwijs veilige auto (hij kreeg vorige week 5 NCAP-sterren) die afstanden rijden echt leuk maakt (kan haast niet op mijn eerste file wachten  :-).

 

To be continued

#Bijdebakker (open brief aan de congresindustrie)

Beste Congresorganisator,

Je mailde mij vanmorgen met de vraag of ik op jouw congres wilde spreken over “hoe dan van het gas af?”. Ik was blijkbaar aangeraden door iemand, de bekende hoge politicus en meneer uit de gaswereld (beiden met chauffeur) waren helaas verhinderd. Best vleiend om dan als nummer 3 gevraagd te worden. Ik mocht het congres voor niks bijwonen en na afloop genieten van een diner met interessante mensen.

Ik zei dat ik vereerd was maar dat ik als zelfstandige éénpitter (noem me ondernemer) het me niet kan veroorloven om twee dagen niet te werken, één dag om te schrijven plus de congresdag.

Daarop melde je dat er helaas geen sprekersvergoedingen mogelijk waren omdat het congres “journalisitek integer” moest zijn en er dus alleen onbetaalde sprekers uitgenodigd werden. For your information : een politicus die wij als belastingbetaler een ton per jaar geven kost minimaal €62 per uur en als die twee dagen in het congres steekt kost dat de samenleving dus minstens €1000. Dit terzijde.

Ik zei “nee” en om mijn collega zelfstandige ondernemers een hart onder de riem te steken twitterde ik daar over:

Ik deed het expres anoniem, zonder de organisator te noemen maar je vond het toch niet leuk. Ik eigenlijk ook niet bij nader inzien.

Zelfstandige zonder salaris

Ik word wekelijks gebeld voor lezingen en ik heb geen werkgever waar ik uren of dagen kan wegboeken. De congresindustrie moet leren dat je zelfstandigen moet betalen voor hun werk, want dat is het wat het voor mij is als ik twee dagen voor jullie aan het werk ga. Ik zou notabene exact gaan uitleggen wat ik doe om succesvolle vangaslos-trajecten te realiseren. Ik geef dus én gratis mijn corebusiness weg én ik krijg er niet voor betaald.

Als ik mijn visie wil delen hoef ik maar met een hoofdredacteur te bellen en mijn stukken worden geplaatst, ik heb de extra exposure helemaal niet nodig, ik moet mijn tijd juist besteden aan het uitselecteren van goeie klanten en dat is keihard werken.

Bij de bakker

#bijdebakker is een veelgebruikte hashtag onder ZZP’ers die overal mogen komen opdraven om hun (duur opgebouwde) kennis gratis te komen delen in ruil voor leuke mensen ontmoeten. Omdat ik als ZZP’er inmiddels redelijk zichtbaar begin te worden kom ik op voor mijn conculega’s en steek ze een hart onder de riem: “Nee zeggen is ook een optie

 Nogmaals ik begrijp dat je je journalistieke onafhankelijkheid wilt (moet?) bewaren maar ik vraag echt geen absurde bedragen toch? Waarom is iemand die in dienst van een lobbyorganisatie of politiek gratis lezingen komt geven trouwens een onafhankelijker spreker dan iemand die je betaalt voor zijn onafhankelijkheid? Bovendien zijn jullie ook gewoon een hartstikke commercieel bedrijf en we mogen best eerlijk zijn over onze drijfveren. Die zijn bij mij allereerst gericht op “de goede zaak” maar op plek twee komt nu ook brood verdienen voor mijn gezin.

Focus

Ik begrijp dat ik met deze blogpost op de zwarte lijst van sprekers kom te staan, maar so be it. Ik moet me toch focussen om mijn bedrijf succesvol te maken, bijvoorbeeld om mijn crowdfunders tijdig terug te kunnen betalen. Ik moet niet bezig zijn om goedbetaalde praatjesaanhoorders weer met een goed gevoel naar huis laten gaan.

Yours Truly,
Lars Boelen, Huisfluisteraar.

Warmtepomprepliek (gastblog)

Willem Boeke, energietransitieadviseur bij Everything Sustainable, schreef de volgende repliek op het Volkskrant-artikel van Kroon & Kroon van 4 april 2018

——————————————

Het duo Arie en Martin Kroon roepen in de Volkskrant van 4 april 2018: Wiebes blijf van onze ketel af!

Dat klinkt angstig, ja bijna paniekerig en dan is het goed om even goed naar de argumenten te kijken:

Allereerst schrijven ze: Consumenten hebben geen idee wat erbij komt kijken om je huis met dure (cursivering van mij) warmtepompen te verwarmen. Afgezien van de framing door het woordje “dure” klopt dit nog wel. Consumenten moeten beter voorgelicht worden.

Maar dan komen de heren met 5 argumenten om warmtepompen te roetzwart te maken.

1. Als eerste argument tegen de warmtepompen wordt de toepassing van broeikasgevaarlijke HFK-koudemiddelen en het weglekken daarvan gebruikt. Dit is een beetje ongenuanceerd: Er is al sedert 2013 uitfaseringswetgeving in de EU van kracht en dat werkt ook. Bovendien is sedert 15 okt 2016 het wereldwijde Kigali akkoord van kracht en ook is er al sprake van een afname van het ozongat. Het is inmiddels goed mogelijk om een warmtepomp te kiezen met een koudemiddel met een lage GWP (Global warming potential). En anders dan in bijv. airco’s van auto’s is het koudemiddel-circuit in de meeste warmtepompen geheel van metaal en is er geen sprake van lekkage.

2. Het tweede argument is een halve waarheid: Inderdaad, energielabel-D-gebouwen moeten eerst worden aangepakt voordat er een warmtepomp wordt geplaatst. Het rendement (de zgn COP-waarde: de verhouding tussen de afgegeven, aan de omgeving onttrokken, warmte t.o.v. de opgenomen elektrische energie) valt bij hoge afgiftetemperaturen flink terug. Dus is er een lage-temperatuur-afgiftesysteem (bijv. vloerverwarming) nodig. En dat werkt pas wanneer het gebouw voldoende is geïsoleerd en voldoende kierdicht is. Dit argument is dus geen argument tégen warmtepompen, maar vóór voorafgaande aanpak van slechte gebouwen.

Vervolgens wordt over terugverdientijden van warmtepompen gesproken. De warmtepomp heeft inderdaad een vergelijkbare levensduur als een (HR-)gasketel. Maar het begrip “terugverdientijd” is een hardnekkig frame. Alsof uitsluitend de terugverdientijd bepalend is voor een investering. Ooit iemand in de showroom horen informeren naar de terugverdientijd van een nieuwe auto? Het antwoord is ook simpel: Oneindig! Je verdient de meeste dingen nooit terug.

De comfortwinst van een lage-temperatuursysteem en goede isolatie en ventilatie hoeft dus ook niet per se aangeschaft te worden op basis van een terugverdientijd van de investering. Bovendien: Elke calculatie van een terugverdientijd doet allerlei aannames over de toekomst en je kunt er daarom dus alle kanten mee op.

3. Bij argument 3 gaan de heren echt de bietenbrug op. Ze stellen dat warmtepompen minder energie-efficiënt zijn dan fabrikanten opgeven en dus minder bijdragen aan CO2 reductie. En vervolgens wordt de HR-ketel met meer dan 100 % rendement ten tonele gevoerd. Die bestaat natuurlijk niet. De aanduiding “meer dan 100 % rendement” slaat op het terugwinnen van warmte uit het rookgaskanaal. In vergelijking met oudere HR-ketels, waarbij voor de bepaling van het rendement nooit naar de verloren warmte via het rookgaskanaal werd gekeken, wordt dan weliswaar een beter rendement gehaald, maar uiteraard nooit méér dan de totale verbrandingswarmte van aardgas. En dat is per m3 aardgas in de energie-eenheid Joule: 35.170.000 Joule (of 35,17 MJ; mega Joule).

Een kilowattuur (kWh) elektriciteit heeft een energie-inhoud van 3,6 MJ. Dus ja, als ik mijn CV-water ga verwarmen met een elektrische dompelaar, gaat het verhaal van de heren Kroon wel op: Dan zou ik inderdaad zo’n 83 % van de gebruikte elektriciteit gewoon fossiel moeten noemen. En feitelijk méér vanwege de verliezen in de centrale. Maar als ik in dezelfde A-label woning de HR-ketel vervang door een warmtepomp bespaar ik echt veel energie! De heren Kroon noemen 500-1000 m3 aardgas. Dat is dus 18 – 35 GJ (Giga Joule)! En als ik dan de ketel vervang door een warmtepomp zou dit tot een verdubbeling van de stroomkosten leiden. Maar liefst zo’n 3500 kWh (overigens zonder een marge met een factor 2)! Maar zo veel is dat niet. Het komt immers overeen met 3500x 3,6 = 12.600 MJ = 12,6 GJ! Veel minder dan met gas! Dát is dus de belangrijke bijdrage van de overstap op een warmtepomp. En dat helpt “Groningen” wel degelijk!

Wat wel vervelend is, is dat een kWh elektriciteit zo’n € 0,20 kost terwijl voor aardgas nog steeds slechts ca € 0,65 / m3 wordt neergeteld. Dus 750 m3 gas kost € 488 en 3500 kWh kost € 700. Conclusie: In verbruikskosten wordt de warmtepomp helaas pas gunstig als je echt de hoge COP-waarde van 4-5 haalt. En daarvoor is een lage-temperatuur-afgiftesysteem (bijv. vloerverwarming) noodzakelijk.

Het eerlijke verhaal is dus: Ja een warmtepomp bespaart echt veel energie en het is diep triest dat in de veel lagere kosten van aardgas (op energiebasis) geen maatschappelijke kosten van o.m. klimaatverandering zijn verwerkt.

4. De heren Kroon melden dat er vaak beweerd wordt dat warmtepompen “Zero-CO2 emission” zouden zijn als je het verbruik met zonnestroom compenseert. Ik ken die beweringen niet, maar het helpt toch echt wel om het stroomverbruik van de warmtepomp te compenseren door de eigen opwekking van stroom door PV-zonnepanelen. En ja, ’s nachts schijnt de zon niet en hebben we dus het grid (elektriciteitsnet) nodig. Opslag van zonne- en windenergie is zeker nodig en één van de interessantere opties daarbij is “power-to-gas” (afgekort als P2G). Daarbij wordt op zonnige of winderige dagen een overschot aan stroom benut om water te splitsen in zuurstof en waterstofgas. Dat waterstofgas kan als zodanig worden gebruikt. Met een katalysator kun je ook waterstofgas laten reageren met CO2 uit de lucht (of van andere bronnen) tot methaangas. Op die manier gemaakt “syngas” kan dan de rol van opslag voor energie vervullen. Momenteel is dit nog geen rendabele optie, maar dat waren zonnepanelen indertijd ook niet. Er zijn overigens ook allerlei andere opslagmogelijkheden, zoals het oppompen van water in stuwmeren voor een waterkrachtcentrale, of het benutten van de accu’s in elektrische auto’s.

5. De argumenten over het tekort aan vakmensen is momenteel wel een dingetje en Uneto-VNI voorzitter Terpstra moet daar inderdaad aan de bak, maar dat het installeren van een warmtepomp zo ingewikkeld is klopt niet. Sterker nog, bij een tekort aan vakmensen levert de potentieel onoordeelkundige montage van gasketels een beduidend hoger risico op, wat ook blijkt uit de woonhuisontploffingen die zich toch elk jaar weer een paar keer voorzien. Het klopt dat voor de montage van een warmtepomp nieuwe kennis nodig is. Er moet een lage-temperatuur-afgiftesysteem zijn (bijv. goede vloerverwarming) met meestal dikkere leidingen en de capaciteit in de meterkast moet toereikend zijn. Maar dan een duidelijke montage-instructie is op zich voldoende voor de montage. Goede inregeling van de besturingselektronica is een andere zaak, maar ook dat kan heel goed via duidelijke instructiesets worden aangepakt.

De heren besluiten hun warmtepomp-tirade met:

Hoe Groningen dan helpen? Eerst de energieverspilling verminderen en megaverspillers aanpakken, energiebesparing maximaliseren, extra isolatie verplichten, zonnepanelen op bedrijfsgebouwen verplichten (rendabel!), meer wind-op-land, lage-temperatuurwarmtenetten en diepe aardwarmte versneld ontwikkelen, en lokale warmtebronnen zoals riothermie, geothermie en energie uit oppervlaktewateren benutten.”

Mijn reactie: Eens! We moeten al dit soort zaken naast elkaar doen. Niet het één of het ander. En bij die maximalisatie van energiebesparing hoort dus ook overschakeling op warmtepompen i.p.v. HR-ketels

En:

Wiebes, blijf dus van de hr-ketel af; ook ná 2020 zal die miljarden kuub gas en CO2 besparen!

Mijn reactie: Dit is dus grote onzin. HR-ketels, ook die met “meer dan 100 % rendement” besparen geen energie maar verbruiken alleen maar fossiel gas. Pas als ze geen Gronings en geen Russisch gas meer verbruiken maar syngas mag de liefhebber in een A-label woning van mij nog een HR-ketel handhaven.

Nieuwbouw aansluiten op stadsverwarming, kan dat uit?

Na het doorrekenen van nieuwbouwprojecten op gas vorig weekend kreeg ik nu dezelfde vraag maar dan voor een woning die aangesloten “moet” worden op een hoge temperatuur warmtenet.

“Moet” zeg ik omdat dat is wat de projectontwikkelaar de woningkoper vertelde. Het bouwbesluit zegt echter dat als je aan kunt tonen dat jouw alternatief zonder stadsverwarming duurzamer is dan mét stadsverwarming dat je gewoon een bouwvergunning moet krijgen voor All-Electric.

Een snelle blik op de specificaties van de woning leert dat er hier niet eens een businesscase is voor stadswarmte… kan er wel gerekend worden bij die projectontwikkelaars? De woning is namelijk al goed geïsoleerd volgens bouwbesluit, voorzien van WTW, triple glas én vloerverwarming.

Kostprijsvergelijking stadsverwarming vs. All-Electric

Ik maak in dit voorbeeld even gebruik van de iCEM van Factory Zero omdat daar verwarming, sanitair warm water, ventilatie en omvormer in zitten in een bewezen module, dat streept lekker weg aan tafel bij de ontwikkelaar.

De ontwikkelaar mag zijn WTW, Omvormer en Stadsverwarmingsaansluitset (3x woordwaarde) houden, er komt 1 apparaat voor in de plaats.

Als we vervolgens de aansluitkosten,  het vastrecht en meetkosten voor 15 jaar wegstrepen dan zien we dat All-Electric wonen in totaal  €1775 goedkoper is over 15 jaar. Er daarna is er geen energierekening of bespaarlening meer. Dat scheelt dan (niet inflatiegecorrigeerd) €150 per maand.

Duurzame Stadsverwarming
Ik draag stadsverwarming in oude binnensteden een warm hart toe, als er zicht is op langdurig duurzame restwarmte. Hoge Temperatuurnetten zijn dat per definitie NIET. Hier ligt een zware bewijslast voor de gemeente en ontwikkelaars om aan te tonen dat zij duurzamer zijn dan All-Electric en Kamps argument (“het is besloten dat het duurzamer is dus het is zo”) telt niet.

Mijn vraag aan ontwikkelaars en gemeentes
Waarom wordt er niet in het voordeel van de toekomstige kopers gerekend? Waarom sluit je in hemelsnaam een goede EPC0,4 woning aan op een hogetemperatuurwarmtenet? Beste gemeentes, neem alsjeblieft een onafhankelijke energieadviseur in de hand want ik word platgebeld door nieuwbouwers die zich belazerd voelen door ontwikkelaar en/of gemeente en dat houdt me van mijn echte werk: bestaande woningen van een integraal energiecomfortplan voorzien.

Dankjewel!

Lars

Ps1 : Bouwbesluit waaruit zou blijken dat Stadsverwarming verplicht kan worden (artikel 10)

Wat kost een nieuwbouw projectwoning zonder gasaansluiting?

Ik krijg die vraag nu meerdere keren per week en het wordt tijd dat ik er iets van vind. De bouwprojecten klotsen tegen de plinten en kopers staan in de rij maar sinds Zeerijp en helemaal sinds Wiebes’ opmerkelijke verklaring vlak voor Pasen is het bal! Want het koopcontract is getekend, de inkt netjes droog als het gaat knagen….”Zou ons nieuwe huis niet ook zonder CV-ketel kunnen?”.

Een voorzichtig belletje naar de “kopersbegeleider”* (lees klantafpoeierportier) leert dat dit volstrekt kansloos is want… ik geef even een lijstje redenen:

  • de CV-ketels zijn al besteld
  • er zijn afspraken gemaakt over het aantal gasaansluitingen
  • alle garanties vervallen op het volledige warmwatersysteem
  • nee dat kan niet
  • U kunt dat helemaal niet betalen
  • de EPC waarde van de woning verandert en dan vervalt de bouwvergunning
  • De boiler zakt door de vloer

Op de vraag in welke fase er dan WEL invloed op het verwarmingssysteem uitgeoefend had kunnen worden komt nooit een antwoord.

Ik ben al voor een paar klanten aan het werk geweest om te kijken wat er te redden valt bij deze projectontwikkelaars. Op zich is het huidige bouwbesluit helemaal niet verkeerd met z’n EPC van 0,4 (zeg maar een isolatiewaarde 4,5 en kierdichtheid van 0,4). Alleen gebruiken de stenenstapelaars van Nederland het liefst spullen die ze al 100 jaar gebruiken, want dat is wat ze kennen. Dus  mechanische afzuiging op zolder (MV-box), ventilatieroosters boven de kozijnen en HR++ glas. In een hoekje op zolder wordt de CV weggefrot naast de MV box en het expansievat.

Ik heb nu een geval waar de ontwikkelaar WEL meedenkt, en een rekening van €26.000 neerlegt bij de klant om de woningkoper te motiveren van het gas af te gaan. Dat leek me vrij fors en ik heb eens een lijstje gemaakt van de kosten die ik redelijkerwijs zou willen maken om van bouwbesluit naar vangaslos-plus-op-de-meter te komen. Dat zou wat mij betreft het minimale ambitieniveau van nieuwbouw moeten zijn:

QV10 verbeteren
De eerste regel zal veel mensen niks zeggen maar het is de kwaliteitseis die de overheid aan de kierdichtheid stelt. Minimaal 0,4. Er is geen traditionele bouwer die dat kan halen en er is niemand die er naar vraagt bij oplevering. Maar het is een van de grootste comfortindicatoren : hoe lager hoe beter. Ik adviseer een specialistisch bedrijf in te huren die op professionele en duurzame (als in lang houdbaar) kierdichting aanbrengt in de ruwbouwfase. Ik doe dus eigenlijk het werk wat de aannemer uit zichzelf al zou moeten doen maar niet beheerst. Het kost me een lieve duit maar het voorkomt de komende 100 jaar geluid van buiten, tocht, warmtelekken en dergelijke. Triest, maar noodzakelijke meerkosten om zeker te weten dat het project slaagt.

Kozijnen en glas
Hier gaan we investeren. Weg met die warmteverliesroosters en dat kostbare “maar net niet goed genoeg” glas. We gaan voor extra isolerende kozijnen met triple glas in de warme ruimtes (woonkamer, keuken en badkamer). Ik reserveer daar 2,5k voor het meerwerk.

Ventilatie
Ventileren doen we met een kwalitatief hoogwaardig systeem, een goeie WTW en goede kanalen. Ik reken een zeer genereuze 5k voor meerwerk.

Gasaansluiting
Die vervalt natuurlijk, pure winst, cash in da pocket. Bovendien bespaar je €150 per jaar aan vastrecht en ketelonderhoud. Dat is na 15 jaar ook weer €2000 euro cadeau. De verwijderingsbijdrage van €250 (tot wel €600) om straks weer van die verrekte gasmeter af te komen hoef je ook niet te betalen!

CV/Warmtepompwissel
Dan waar het allemaal om begon. De CV-ketel er uit, en een dure warmtepomp op het garagedak. De overheid geeft nog €2000 subsidie op de warmtepomp toe.

EPC Schaam-PV er af, dakvol met mooie PV
De EPC rekentovenaar van de projectontwikkelaar kwam uit op precies 3 zonnepanelen voor de woning om de woning energetisch rond te rekenen. We vragen beleefd om die schaampaneeltjes NIET te plaatsen zodat we het hele dakvlak netjes vol kunnen leggen met een mooi zonnepanelensysteem. Ik heb het hier even niet over een indaksysteem waardoor we de dakpannen af kunnen bestellen, daar raakt de inkoper teveel van in de war.

Ik kom op zo’n kleine €17.500 euro directe kosten om de woning succesvol van een warmtepomp te voorzien. Om de woning energieneutraal en te maken komt daar nog €5600 bij voor de zonnepanelen, maar dat kan je zo gek maken als je wilt. De drie schaampaneeltjes van de ontwikkelaar kan je ook houden maar ik adviseer om gelijk je hele dak vol te leggen met een echt goed systeem. De vraag is hier wel een beetje of je deze kosten wel of niet moet toerekenen aan het warmtepomp-project. Ik neem ze maar even mee voor de rest van het verhaal.

Deze twee zal je extra moeten financieren maar dat kan gelukkig heel makkelijk bij de meeste banken. Vervolgens zijn er natuurlijk de echte besparingen. Ik heb overal consumentenprijzen en ruime marges genomen, de projectontwikkelaar wordt daar beslist beter van.

Het kost je netto €10 per maand gedurende 15 jaar. Met je pensioen is de woning dan #vangaslos, lekker warm en zonder energierekening. Maar dat is niet in het belang van de projectontwikkelaar die in 2018 nog effe snel z’n oude truc wilde doen. Helaas.

En als de ontwikkelaars van Nederland nu eens eerlijk zouden zijn en het ontwerp al #vangaslos zouden maken dan kan e.e.a. natuurlijk gewoon voor €17,5k of minder. Daarbij komt nog dat ik in mijn berekeningen helemaal niet gekeken heb naar de ontwikkelingen van de energieprijzen : gas zal snel duurder worden (vooral door de energie/C02-belasting) en stroom goedkoper.

€17.500….
Dat is een hoop geld maar het huis dat je er voor terugkrijgt is een stuk comfortabeler omdat je op koude winderige najaarsdagen niet de tochtroosters dicht moet doen omdat die tocht niet fijn is. Ook krijg je gratis een zomernachtkoeling die je huis gratis afkoelt terwijl jij ligt te slapen. En je kan de bank voor het raam zetten in plaats van een meter er vandaan dus de effectieve binnenruimte is groter….

En op €250.000 tot €350.000 is het nou ook weer niet een bedrag wat het bij voorbaat onhaalbaar maakt. Er zijn mensen die zo €15.000 aan de keuken en aan de badkamer uitgeven…. Ik kan me niet voorstellen dat dat een investering is die onoverkomelijk is, helemaal niet met de subsidies en financieringsopties die er tegenwoordig zijn en het vooruitzicht van een geen energierekening meer.

De economie
Het mag ook wel even gezegd worden hier. Door netto een tientje per maand uit te geven gaat er geen cent meer naar de NAM en de steenkolencrematoria. Elke cent wordt in Nederland besteed en blijft ook in Nederland. Opgeteld gaat dat om miljarden en miljarden euro’s die in de economie blijven in plaats van dat het geld wegvloeit naar de geen belasting betalende aandeelhouders van Shell in het het buitenland (bedankt Mark). Het effect daarvan zal positief dramatisch zijn. Wij woningkopende Nederlanders kunnen de fossiele economie op de knieën krijgen!

Ik wens alle nieuwbouwers van NL veel sterkte toe met het bellen met de klantbegeleiders de komende maanden!

Lars

* er zijn gelukkig ook projectontwikkelaars die het wél goed doen. Hun klanten kom ik nooit tegen in mijn adviespraktijk, die krijgen een lekker warm, duurzaam All-Electric huis, met een strik er om heen. Chapeau!

Als je dit interessant vond, mag ik je dan iets vragen?