De kleine windmolen, de natuurkunde

Ik schreef van de week een twitterdraadje over kleine windmolens naar aanleiding van de vele aandacht van RTL4 voor de Airturb. Ik besteed graag wat aandacht aan dit onderwerp omdat er altijd mensen zijn die denken “baat het niet dan schaadt het niet” maar het is toch veel geld dat aan “verduurzamen” wordt uitgegeven dat beter besteed had kunnen worden. Bovendien levert het nauwelijks CO₂,-reductie op en ondertussen worden er wel veel grondstoffen verwerkt in dit soort apparaten. CO₂, we must us it wisely we must.

Dit is dat draadje als echt blog met een correctie voor het feit dat je door de derde macht natuurlijk niet kan rekenen met de gemiddelde windsnelheid over een jaar, de uitschieters in windsnelheid tellen daardoor te weinig mee.

Het draadje van Twitter, aangevuld en verbeterd:

“Hij begint al te draaien bij windkracht 1”

Maar draaien is niet hetzelfde als energie leveren. Een windwokkel voor de lokale tabaksboetiek draait ook, levert geen energie.

Laten we hem eens bekijken met BINAS en wat basisnatuurkunde er bij uitrekenen hoeveel energie hij kan leveren. Eerst de maten.

Met een beetje goede wil staat er 0,63 m² wind te vangen. Als je een hele goede windmolen hebt kan je ongeveer 50% van de kinetische energie vangen. Veel meer lukt niet want als je een molen hebt die 100% van de kinetische energie vangt dan staat de wind achter de molen stil. Meneer Betz deed daar lang geleden al onderzoek naar, die berekende dat het theoretisch maximum 59% is.

Ik reken in het model met 30%, wat me een redelijke inschatting lijkt. 

Hoeveel kinetische wind energie zit er eigenlijk in bewegende lucht?  Want dát is de bron waaruit je gaat oogsten.

Da’s makkelijk weten we van de natuurkundeles:

Ekinetisch = ½ m⋅v²

Nu moeten we uitrekenen hoeveel kilo lucht er in een seconde tegen de molen aanwaait. Dit is  Swept Area ⋅ windsnelheid ⋅ soortelijk gewicht lucht = A⋅v⋅ρ

Ekinetisch = ½ A⋅v⋅ρ⋅v² = ½ A⋅v⋅ρ⋅v² = ½ A⋅ρ⋅v3

Let op de derde macht bij de windsnelheid! Hierdoor mag je niet de gemiddelde windsnelheid nemen om uit te rekenen hoeveel energie er in die wind zat. Gemiddeld zitten we in het binnenland op ongeveer 2,2 m/s. Maar zoals je in de grafiek hieronder ziet zijn er ook veel uren met hogere windsnelheden. Boven de 16 m/s begint de rotor trouwens te remmen om te voorkomen dat ie op hol slaat, dus de uren met 17 en meer m/s worden allemaal meegnomen als 16 m/s. Ik heb daarom bij het KNMI alle 8640 uurmetingen van 2019 opgehaald voor de Bilt.

Omdat ik toch bezig was heb ik ook de luchtdruk en temperatuur gelijk maar meegenomen want bij kou en hoge luchtdruk is lucht 15% “zwaarder” dan bij hoge temperatuur en lage luchtdruk. En dat tikt toch aan. Lang leve Excel.

Hieronder de eerste 7 uren/meetpunten van 2019, er volgen daarna nog 8633 regels. Vervolgens heb ik de uuropbrengsten opgeteld voor een behoorlijk nauwkeurige schatting van  de jaaropbrengst

We zien dat een realistische opbrengst van de windmolen ongeveer 73 kWh/jaar is voor een binnenlandlocatie. Dat is 1/3e van de opbrengst van een modern zonnepaneel.
Opmerking: de windsnelheidsmeter van het KNMI staat op een 20 meter hoge paal in het open veld dus deze data gebruiken voor een huiswindmolentje is echt bijzonder optimistisch ingeschat! (Er wordt bijvoorbeeld ook nog gerekend met een 100% rendement van de generator).

Maar die verkoper op dat dak in Rotterdam dan? Die molen draaide toch als een dolle!

Fair enough, als je aan de kust bovenop een flatgebouw staat waait het misschien wel gemiddeld 10 m/s.

We doen de som nog eens:

½ A⋅ρ⋅v3 x 8640 uur x 3600s / 3.600.000= 2700 kWh (ruwe schatting )

Hé! 37x keer zo veel energie uit hetzelfde molentje!

Welkom in de wereld van de natuurkunde! Zie hier de kracht van de derde macht! . ‘t Is wat het is met die natuurkunde.

En zo komen we bij de vloek van de kleine molen :

Kwadraten en derde machten want,

– de windsnelheid neemt toe met de hoogte (effect derde macht)

– als je toch de lucht in gaat kan je net zo goed meteen grotere wieken nemen

En door de formule voor het oppervlakte van een cirkel (π.r²) van een cirkel neemt de swept area kwadratisch toe.

Airturb kan zendtijd kopen tot ze een ons wegen maar kleine windmolens zullen nooit kunnen onderhandelen over natuurkundewetten.

½ A⋅ρ⋅v3 en π. … ‘t is wat het is

Zie trouwens ook de speelgoedwindmolentjes boven dit blog: een snel draaiend molentje op TV zegt niets, het gaat er om hoeveel energie je daadwerkelijk oogst.

Lars

Naschrift 1: Tweep @TomNijsen wees me er op dat die derde macht er ook voor zorgt dat je niet met gemiddelde windsnelheid mag werken want de meetpunten met een hogere dan de gemiddelde windsnelheid tellen dan veel te weinig mee. I stand corrected. Dus ik heb de uurdata van het KNMI van de Bilt voor heel 2019 (8640 metingen) er bij gepakt en ook maar gelijk gecorrigeerd voor luchtdruk en temperatuur omdat die  het soortelijk gewicht van lucht tot wel 15%  beïnvloeden.

Naschrift 2 : Dit type windmolen gebruikt een klein beetje stroom om de generator een zetje te geven omdat hij niet uit zichzelf start. Met een beetje pech kost de windmolen een groot deel van het jaar dus stroom ipv dat ie opwekt.

Naschrift 3: De lezer zou ten onrechte de conclusie kunnen trekken dat ik niks in kleine windmolens zie. Niets is minder waar, voor niche-toepassingen zijn ze geweldig of zoals Wim Stevenhagen me vertelde:

“Windenergie kan ook heel mooi, vogelvriendelijk, trillingvrij en echt muisstil zijn (0-5dB). Wij integreren Windturbines Offshore, op Antarctica, op Platforms & Offshore weerstations, vliegvelden, in/op Scholen, in/op Hoge Gebouwen (300-600m), etc. Radar vriendelijk en Windkracht 12 geen probleem”

Naschrift 4: Airturb heeft op zijn website een tabel staan waarin ze virtuele opbrengsten laten zien bij een GEMIDDELDE jaar windkracht van een bepaalde sterkte. Zoals we zagen mag je zo helemaal niet rekenen, je moet de integraal van alle jaarwindsnelheden nemen, waarvoor ik een goede benadering deed met uurgemiddeldes voor een heel jaar.

Als je dit artikel interessant en/of nuttig vond mag ik je dan wat vragen?

Mijn zoektocht naar slim lokaal vervoer (eerste verkenning)

<blog is nog lang niet af maar ik had beloofd mijn zoektocht te delen, dus dit is alvast hoe ver ik gekomen ben>

Inleiding

Verduurzamen, maar hoe dan? Dat is wat me al een hele poos bezighoudt. Toen ik 5 jaar geleden begon met mijn duurzaamheids-adviesbedrijf reed ik nog rond in een Diesel van de zaak. In stappen vergroende ik mijn autokilometers via een Plug-In Prius, een Elektrische Fiat 500 uit Californië en uiteindelijk een gecrowdfunde Nissan Leaf. Met die laatste reed ik de afgelopen twee jaar 60.000 kilometer van hot naar her om mensen te helpen plannen te maken. Maar langzaam begon me te dagen dat al die huisbezoeken helemaal niet zo slim waren.

Bedrijfsmodel

In de zomer van 2019 begonnen we daarom zaken te veranderen aan ons bedrijfsmodel. Ten eerste legden we de focus echt op “lokaler” (alleen Brabant en Limburg) en ten tweede begonnen we te Skypen omdat we op basis van plattegronden en wat gerichte foto’s plus een vragenformulier fase 1 van de planvorming online konden doen. Het bood ook nog een reeks voordelen die we niet voorzien hadden (je kunt het gesprek gelijk opnemen zodat de klant kan terugkijken, je bent productiever omdat je geen reistijd meer hebt en zo nog wat zaken). De situatie is nu zo dat we huisbezoeken, die we toch nog af en toe doen, alleen in de regio doen en dat we al Skypend inmiddels ook de grens over gaan :-).

Vervoersbehoeften

Daarmee werden de vervoersbehoeften heel anders. Ik werk nu drie dagen per week vanuit ons kantoor 12 kilometer van mijn woonhuis vandaan. En dan begint het te knagen dat je met een auto van 1500 kilo maar 25 kilometer heen en weer gaat. Daarnaast hebben we thuis ook nog een benzine-auto die maar twee keer per week 50 kilometer rijdt. Door de nieuwe realiteit van 2020 ben ik gaan nadenken over wat ik nou eigenlijk aan vervoersbehoeften nodig heb.

Wat is voor mij noodzakelijk?

  • 3 x per week 12 kilometer naar een kantoor waar ik liever niet drijfnat van het zweet aankom.
  • 1x per week een regio-bezoek aan huis, tot zo’n 50 kilometer ver (zie kaartje hierboven)
  • 1x per 2 weken een reis naar een plek ergens in Nederland, veelal Randstad of Den Bosch. (Amsterdam, Utrecht en Den Haag treinde ik geregeld, pre-Corona)
  • mijn vriendin mantelzorgt 2x per week in Asten (25 kilometer) en werkt verder vanuit Weert

Opties

Onlangs vroeg ik op Twitter om input voor dit blogje en binnen no time had ik een hele reeks opties waar ik zelf nog helemaal niet over nagedacht had. Dank daarvoor.

In aflopende mate van duurzaamheid en toenemende mate van overkill. De smiley’s zijn natuurlijk allemaal mijn perceptie nu. Ik ben benieuwd hoe ze gaan veranderen als ik me door de materie en proefritten heen werk. Ik zoek zoveel mogelijk Europese makelij, hoewel ik in deze speurtocht ook even kijk wat de Chinezen doen want ik volg de componenten-prijs ontwikkeling een beetje op AliExpress om te kijken waar de prijzen van accu’s, controllers en naafmotoren naar toe gaan.

Ik sta nu aan het begin van mijn zoektocht en mijn gevoel zegt dat ik met een 45 km/h eScooter een sweet spot tref. Eerlijkheid gebied mij te zeggen dat ik al jaren publiekelijk verkondig dat die keuze mij voor veel forensende Nederlanders een ideale keuze lijkt maar ik realiseer me nu dat ik daarin wellicht wat gekleurd ben geweest.  Dit is hoe ik me nu voel over de verschillende opties, terwijl ik aan het begin van de zoektocht sta.

Opmerking bij tabel : Ik ga geen geld lenen voor mijn aanschaf maar wel reserveren voor een nieuwe over 10 jaar. Dat zit in de vaste kosten dus, evenals onderhoud en verzekering.

Prijzen gebaseerd op schattingen (ergens aan de linkerkant van de schaal “instap tot extreem luxe”).

Daar gaan we!

De Racefiets

Eigenlijk een no-brainer…… 12 kilometer naar Soerendonk is een eitje op zo’n fiets. Het is gezond, drie keer in de week een kleine workout. Nul CO₂-uitstoot. Goedkoop.

Voordelen

Makkelijk opbergbaar. Super gezond. Goedkoop.

Nadelen

Je moet je omkleden voordat je er gebruik van kunt maken en je moet je opfrissen na gebruik.

Voorlopig oordeel

Mezelf kennende ga ik niet rustig aan doen en kom ik bezweet aan. Ik denk dat het een leuke optie is voor dagen dat ik niet naar een klant hoef en tijd genoeg heb. Komt op de wishlist…. voor erbij.

Pedelec

Enorm in opkomst. Populair als secundaire arbeidsvoorwaarde gezien de lease-aanbiedingen die je krijgt als je googled op Pedelec. Zeer laag energieverbruik.

Voordelen

Maakt grotere afstanden vermoedelijk makkelijk fietsbaar.

Nadelen

Helmplicht. Gevaarlijk door smalle bandjes?

Voorlopig oordeel

Ik denk niet dat ik het type ben dat met een Pedelec naar een klant gaat fietsen. Maar ik moest maar eens een proefritje maken. Ben wel benieuwd eigenlijk.

eScooter 25 km/h

Voordelen

Kost geen inspanning.

Nadelen

Met 25 kilometer per uur schiet het niet echt op, denk ik. Ga ik er mee naar Roermond? Ik denk het niet.

Voorlopig oordeel

Deze categorie sla ik even over. Het is echt een stadsoplossing, vind ik. Veel modellen uit de volgende categorie zijn trouwens ook verkrijgbaar als 25 km/h variant, dus wat ik daar ontdek is hier ook van toepassing.

eScooter 45 km/h

Voordelen

Kost geen inspanning. Lekker vlot. Hele coole modellen beschikbaar.

Nadelen

Je moet een helm op, maar dat wil je met die snelheden ook wel.

Voorlopig oordeel

Ja, ik word enthousiast van deze categorie. Veel fun. Lekker praktisch.

Merken en Modellen (die mij aanspreken en opvielen)

Op de website e-scooter.nl staan letterlijk honderden modellen van tientallen fabrikanten maar ik toon hier modellen die me aangeraden werden om eens verder te onderzoeken. Dus wederom, dit is mijn zoektocht en dit zijn mijn bevindingen! Ik vind de superstrakke high tec uitstralende modellen al jaren het gaafst, de retro-Vespa-stijl spreekt me niet aan.

Memo to self …. oh jee, ik moet iets vinden van de meest voorkomende accu technologieën….loodgel, lithium, en welke soort dan? LiFePo4 / LiMn2O4 / LiNiMnCo en celformaat 1650 / 2170… zucht 🙂

NL’s fabrikaat :

Etergo – Ja… dit is tof … een Nederlandse Tesla op twee wielen! Doe mij maar een matte. Maar wel bedenkingen… al 25 miljoen geïnvesteerd en nog geen scooter op de weg, je moet voorintekenen. €290 intekengeld voor een scooter van €4300. Ik hou hem goed in de gaten. Blij dat mijn zoektocht nog paar maanden gaat duren.

Brekr – Ja… dit is tof … een Nederlandse Tesla op twee wielen, alweer. Wat een tof design. Leverbaar in juni voor €4200 … ik zie een trend.

Nimoto – Mwa…. wel lekker grote wielen maar niet strak genoeg, te veel losse eindjes. Wel goed betaalbaar met zijn €2300

Europees : Vespa, Torrot Muvi

Chinees : NIU

Nog te behandelen vervoersmiddelen

Driewielige oplossingen 45 km/h – LEF, Carver en zo

Vierwielige oplossingen 45 km/h – Biro – achtigen

eMotor 80 km/h

eMotor 100 km/h

eMotor 120 km/h

Deel EV

Kleine EV erbij, tweede hands 

Kleine EV erbij, nieuw

Beste Gerrit – Vliegtuigwolken

Sorry voor het drammen Gerrit, ik verdiende je block en ik zit op mijn blaren. Maar ik wil je in deze blog graag uitleggen waarom ik zo’n punt maak van die #BlauweLuchten in relatie tot funvliegen.

Inleiding.

Ik mopper al een jaar of 10 op het vele onnodige gefunvlieg. Ikzelf heb door het buitenlandwerk van mijn pa in mijn jonge jeugd vermoedelijk meer vliegkilometers gemaakt dan menig mens in zijn leven zal vliegen en als boetedoening spring ik nogal eens op de zeepkist. Ik vlieg ook al tien jaar niet meer. Tijdens de uitbarsting van de IJslandse vulkaan onder de Eyjafjallajökull-gletsjer in 2010 hadden we een aantal strak blauwe dagen achter elkaar, juist toen er niet gevlogen werd en dat beeld is me altijd bijgebleven.

Stand van de Vliegtuigwolken Wetenschap

Ik begeef me hier op glad ijs, want het is jouw vakgebied, dat weet ik. En het is ook de kern van ons dispuut vrees ik. Jij vindt dat vliegtuig cirrus (sluierwolken) een natuurlijk fenomeen is, dat deze wolken vanzelf ontstaan, wel of geen vliegtuigen. Wetenschappelijke artikelen over het effect van vliegtuigwolken spreken echter duidelijke taal: het effect is er, en het is serieus.

voorbeelden van artikelen zijn

Global radiative forcing from contrail cirrus (2011)

We show that the radiative forcing associated with contrail cirrus as a whole is about nine times larger than that from line-shaped contrails alone.

On the Transition of Contrails into Cirrus Clouds (2000):

Observations and model estimates suggest that contrail growth is only weakly, if at all, affected by preexisting cirrus clouds.” (dus vliegtuigwolken worden echt door vliegtuigen gemaakt)

En zelfs de World Meteorological Organisation erkend de Cirrus Homogenitus

Wat mij verbaast is dat veel weerpersonen op TV stralende dagen aankondigen waarna er op de dag daarna met geen woord gerept wordt over de oorzaak van het feit dat veel van die dagen verloren gaan als grauwe sluierwolkdagen. Waterig zonnetje, niemand moppert, er was toch zon?

Klimaatzaak

Nu ben ik natuurlijk zwaar gekleurd in mijn mening. Ik heb er mijn vak van gemaakt om op een zinvolle manier een bijdrage te leveren aan de energietransitie. Funvliegen terugbrengen naar volhoudbare proporties is een van de zaken waar ik me hard voor maak. En de effecten van de funvliegerij benoemen is onderdeel van het uitleggen dat we op een andere manier naar onszelf moeten kijken. ‘t is wat het is.

Great Smog of 1952 leidde tot grote veranderingen

Nu dicht ik de weermannen van Nederland een grote rol toe in het benoemen van de rampzalige gevolgen van het vliegen. En ik wil hierbij graag “The Great Smog of London” uit 1952 noemen. Door ongelukkige atmosferische omstandigheden plus een explosieve groei van het verkeer en gebruik van vette kolen voor het verwarmen van huizen ontstond er een smog die in Londen 4.000 tot 6.000 mensen het leven kostte. Het feit dat dit actief benoemd is als “door de mens veroorzaakte mist” heeft er toe geleid dat er wetgeving kwam die de problemen voor het grootste gedeelte oploste. Er is dus een grote rol voor weerprofessionals om unieke atmosferische omstandigheden aan te grijpen om uit te leggen dat er dingen moeten veranderen. Mijn mening.

Corona-blauw

Eind maart 2020 werd het vliegverkeer wereldwijd grotendeels platgelegd. In onze regionen werd zelfs bijna helemaal niet meer gevlogen. Uren gingen voorbij waarin het luchtruim vliegtuig-vrij was, een enkele helikopter daargelaten die met vliegende spoed mensen naar IC’s door het land brachten, maar die vliegen onder de contrail-hoogte. Het toeval wilde dat net op dát moment een hogedrukgebied zich nestelde in onze buurt die zorgde voor noordenwind waardoor er schone droge lucht onze kant op kwam. Ik was niet de enige die overdonderd werd door kobaltblauwe luchten, gezien de hashtag #blauwelucht die trending werd. We kregen op sommige dagen fantastische schouwspellen te zien van wolken die onder “normale” omstandigheden aan flarden gevlogen worden door vliegtuigen. Elke Blauwe Dag die volgde benoemde ik dit, en elke dag hoorde ik dat het toeval was. Ik heb van dat toeval een grafiekje gemaakt. Als herinnering aan een tijd waarin er niet gevlogen werd en we met 17 miljoen mensen mochten genieten van blauwe luchten. De data wordt door het KNMI elke dag online gezet. De grafiek laat zien op welke dagen de zon meer dan 90% van de tijd scheen (kolom SP), een vertaling van ondergetekende voor “een strak blauwe dag”. We hebben dat soort dagen bijna elk jaar wel. In 2018 werden er zelfs 29 over het hele jaar geteld. In 2020 hadden we er tot nog toe 23 in de 60 dagen sinds er niet meer gevlogen werd. Inmiddels wordt er al weer aardig wat gevlogen. Het was een bijzonder experiment.

Samenvattend

Nogmaals, een welgemeend excuus voor dat ik je wellicht niet respectvol citeerde of doordramde. Ik sluit het #blauwelucht-dossier, er moeten weer huizen van een plan voorzien worden.

Yours truly,

Lars

ps 1. De documentaire “Gestolen Licht” laat mijns inziens heel mooi zien wat voor prachtig onderzoek er gedaan wordt naar vliegtuigwolkvorming.

ps 2. Een totaal “shoot from the hip” observatie die me bezighoudt. Het RCP4.5-scenario, wat zo ongeveer het zo goed als het kan gaan klimaatscenario is, gaat er van uit dat door de toename van broeikasgassen in de atmosfeer de radiative forcing ongeveer met 4,5 W/m² zal toenemen. De zon heeft een stralingsvermogen op het Aardoppervlak van ongeveer 1000 W/m² . Het negatieve effect van Cirrus Homogenitus is plusminus 1% (wordt geschat in de documentaire hierboven). Dat is 10 W/m². Dat is 2,5 keer het effect van alleen de broeikasgassen.

De Pyrrusoverwinning van de Baudet-stemmer

Ik was verbijsterd en ook wat ontstemd na woensdagavond. Hoe bestond het dat zo veel mensen gestemd hadden op een partij die niks anders deed dan verdeeldheid zaaien, dingen over het klimaat roepen die aantoonbaar onjuist zijn en last but not least die een fantastische kans om zeep helpt om voor grote groepen Nederlanders iets voor elkaar te krijgen wat op geen andere manier te realiseren: hun na-oorlogse bushokjes renoveren naar super comfortabele woningen.

Duizend miljard

Want dat is waar die 1000 miljard van Thierry aan uitgegeven zouden worden. Ik ben nauw betrokken bij het renoveren van 100-den (later dit jaar duizenden) woningen in Apeldoorn, Velp, Arnhem, Brunssum en Capelle. Dat ben ik gaan doen omdat ik na 5 jaar rijke particulieren helpen tot het inzicht kwam dat als ik ECHT impact wil hebben in de energietransitie dat ik dan mijn focus moet verleggen naar nieuwbouw, woningcoöperaties en verenigingen van eigenaren (VVE’s). Dat is zo langzamerhand aardig aan het lukken: ik word steeds vrager gevraagd om wooncomplexen energetisch in beeld te brengen.

Het eerste wat ik in zo’n traject doe is met het bestuur van de VVE (of woningcoöperatie) aan tafel gaan om te horen wat de geschiedenis van een complex is, wie de bewoners zijn, wat het energieverbruik is, welke onderhoudsvraagstukken er liggen en welke comfort-klachten zoal gehoord worden. Vaker wel dan niet zijn er onderhoudsproblemen met balkons, standleidingen, asbest, lekkende kozijnen waar bij storm water doorheen gutst.

De volgende stap is dat ik het gebouw van dak tot kelder in kaart breng en een aantal appartementen bekijk. Ik spreek de bewoners over hun bevindingen. Deze elitaire wereldverbeteraar staat zeg maar met zijn poten in de klei om bij Joris Driepinter te vernemen hoe het wonen hier bevalt. Ik zie ook dat de kamer niet vol staat met fotoreportages van Bali en dat er ook geen nieuwe Apple laptop op tafel staat. Dit zijn gewone mensen met kleine beurzen.

Totaal kansloos dat deze woning even energieneutraal gemaakt kan worden zoals de miljonair die ik ook help dat doet : het dak vol zonnepanelen, vloeren er uit, vloerverwarming er in alle kozijnen vervangen en een vette bodemwarmtepomp er in.

Dit probleem staat al jarenlang op de radar : hoe gaan we oude appartementencomplexen verduurzamen? Sinds kort heeft de politieke elite in Den Haag met de banken afgesproken dat er grote sommen geld (de miljarden van Baudet) beschikbaar komen om deze problematiek aan te pakken.

In fase 2 van het plannen spitten we het meerjarig onderhoudsplan door en bekijken we welke grote kosten er de komende jaren aan zitten te komen. We gaan dan bekijken of we het gebouw kunnen renoveren, het onderhoudsplan kunnen verduurzamen en de energielasten kunnen verlagen. We puzzelen net zo lang tot we een financiering gevonden hebben die alles woonlastenneutraal voor elkaar krijgt. Soms hebben mensen een paar tientjes per maand over voor een groter balkon.

Het renoveren van de flats leidt altijd tot een enorme comfortverbetering omdat we tochtproblemen, vochtproblemen en koude problemen oplossen. De complexen maken een flinke sprong richting “van gas los” doordat er veel minder warmte nodig is maar dat is niet het doel, het is een gevolg. De VVE’s kunnen optimaal profiteren en tegelijk met het aanpakken van de tocht en aanbrengen van ventilatie saneren we gelijk de lekkende asbest standleidingen, de boel ligt toch open. Voor dat soort zaken renoveren krijg je bij geen bank geld geleend.

En toen zat daar opeens een volksvertegenwoordiger die vanaf juni de Eerste Kamer gaat lamleggen. De moeizaam bereikte 30-jaars financiering voor appartementencomplexen gaat natuurlijk binnen no time om zeep, omdat Thierry niet wil dat we geld uitgeven aan verduurzamen want de Aarde warmt niet op.

Triest, de Baudetstemmer schoot in zijn eigen voet, de energietransitiebus zal bij zijn appartementencomplex niet stoppen. Lullig, maar het voelt natuurlijk wel fijn dat er een Ezel in Den Haag zit die met zijn gebalk jouw zachte onderbuik lekker warm laat voelen.

Uw GroenLinkse medeGutmensch,

Lars

Ps. Die 1000 miljard die geïnvesteerd worden zijn trouwens leningen die terugbetaald worden, maar dit terzijde.

Pas op : deze link leidt maar mijn GulleGift-pagina

Mijn visie op verduurzamen

Ik begin na 4 jaar langzaam tot de essentie van mijn adviesmodel te komen…. Dit is het denk ik wel ongeveer:

Het Klimaatakkoord van Parijs heeft Nederland taakstellend een aantal CO₂-reductie-eisen opgelegd. Deze eisen zijn pittig (CO₂-vrij in 2050) en dit zal onherroepelijk tot eisen aan de gebouwde omgeving en dus aan die van woonhuizen van particulieren gaan leiden. Het is daarom verstandig om bij onderhoud en verbouwingsplannen hier rekening mee te houden.

Al onze adviezen zijn daarom geschreven met “is het ParisProof ?” in gedachten. Het sturen op minder CO₂ wordt nu nog door veel mensen en ook overheden abusievelijk vertaald als “zo snel mogelijk van het aardgas af”. De noodzaak dat we op moeten houden met Groningers in hun bed te laten schudden staat hier helemaal los van, maar het vertroebelt de discussie wel.

Onze adviezen richten zich op het verlagen van het energieverbruik door het verhogen van het wooncomfort. 70% van de klimaatdoelen zal namelijk gehaald worden door het verlagen van energieverbruik. Wij geloven dat mensen alleen in de nodige maatregelen investeren als ze er zelf beter van worden, en dat mag van ons ook. Daarom is het bij ons dit één-tweetje : besparen door kwaliteitsverbetering, de woningwaarde verhogen én de energierekening verlagen.

We proberen bij de maatregelen die we noemen altijd in acht te nemen wat de gevolgen van onze adviezen voor volgende generaties gaan betekenen. Bio-based (hout, houtvezel) heeft dan bijvoorbeeld de voorkeur boven gelamineerde niet recyclebare fossiele oplossingen, hoewel die soms niet te voorkomen zijn om doelen te halen.

We adviseren op basis van jarenlange praktijkervaring en op basis van bouwfysica, hoe gebouwen zich in het echt gedragen met bewoners en al. Door uit te gaan van bouwfysica voorkomen we dure onnodige maatregelen en krijgen ondergewaardeerde oplossingen met echte effecten voorrang.

Veel leesplezier!

Lars

De Lulkoekenbakker

Ik heb behoefte aan een blogje met daarin een lijstje termen om op social media te kunnen gebruiken in discussies over Het Klimaat. Dat klimaat verandert, door toedoen van de mens, in een ongekend en (een voor de mens) bedreigend tempo. Dat weten we door de

Klimaatwetenschapper

Die na een 4-8 jarige academische studie en na het schrijven van talloze peer reviewed artikelen alles weet van een klein deelaspect van het enorm complexe klimaatvraagstuk en werkt dag en nacht keihard om daar met satellieten, modellen, onderzoek en empirische toetsen een steentje aan bij te dragen.

Het Klimaatpanel (IPCC)

Het neusje van de zalm der klimaatwetenschappers dat op verzoek van de wereldleiders elke 5 jaar de stand van de wetenschap samenvat en er, op uitdrukkelijk verzoek van diezelfde wereldleiders, 1 hoofdstuk aan toevoegt over wat de gevolgen voor de mens zouden kunnen zijn in bepaalde scenario’s. Dit hoofdstuk is DE kop van jut van pseudoklimaatsceptici (zie verderop).

De Klimaatscepticus

Is een leek (geen klimaatwetenschapper) die geprikkeld door vragen die gesteld worden, op straat, in de krant en op social media zelf op zoek gaat naar antwoorden en dan ontdekt dat bijvoorbeeld de zeespiegel in Nederland niet zo hard stijgt als in Miami en dat hier complexe processen spelen als veranderende zeestroming, het zwaartekracht-effect van de smeltende ijskap van Groenland aan ten grondslag liggen en ontdekt dan dat het keer op keer genuanceerd ligt. De klimaatscepticus (ik was er ooit ook een) sterft uit omdat alle mythes en hoaxes inmiddels uitgebreid gedocumenteerd zijn door echte specialisten.

De klimaatboodschapper

Vertelt en herhaalt onvermoeibaar in lekentaal wat de wetenschap ontdekt en wat daar vandaag de dag voor lering uit getrokken moet worden. Ik reken mezelf hier inmiddels voorzichtig toe.

En niet door de pseudoklimaatscepticus a.k.a. De Lulkoekenbakker

De Lulkoekenbakker kopieert een tweet van Thierry Baudet c.s. die een Elsevier-artikel van een paar bejaarde taalkundigen die ouwehoeren over hoe gezond CO₂ voor plantjes is op zijn Facebookpagina zette als onderbouwing van zijn “klimaatvisie”. De Lulkoekenbakker gebruikt deze tweet van Baudet als hét bewijs dat de Aarde altijd klimaatverandering heeft gehad en begint daarna over een links complot en cultuurmarxisme.

Ik geef de Lulkoekenbakker tegenwoordig 1 kans om met een inhoudelijke onderbouwing voor zijn stellingen te komen (want onvermoeibare boodschapper) maar als er een tweede “Bewijs van Baudet” volgt dan klik ik tegenwoordig op mute.

Wij boodschappers hebben wel wat beters te doen.

Dit is dat blogje, dat ontstond na het lezen van dit uitstekende artikel van Hans Custers over het CO₂-artikel in Elsevier en daar de term pseudoklimaatscepticus introduceerde. Ik vond dat een mooie term maar ik vrees dat het voor de gemiddelde Baudetvolger te lastig te begrijpen is. Op Twitter ontstond toen de term Lulkoekenbakker die voor mij perfect aangeeft waar we hier mee te maken hebben: in het begin wel schattig maar allengs hersenlozer geouwehoer van mensen die te lui zijn om zelf een mening te vormen en bang zijn dat hun Westerse geboorterechten misschien in het geding zijn.

Bij Duurzaamheidsdag 2018

De dag nadat de rechter de Staat voor de broek gaf voor haar CO₂-reductiebeleid is het alweer de 10e “Dag van de Duurzaamheid”.

Ik zit er als adviseur in “Everything Sustainable” een beetje dubbel in als ik heel eerlijk ben. Best belangrijk al die bewustwording maar als je er elke dag in fulltime mee bezig bent is het bijna too much….

Vandaag opperde ik dat Mark (Rutte) nu eens echt moest beginnen met maatregelen die zoden aan de dijk zetten. 25% op ons energieverbruik besparen is echt een eitje, de laatste 75% zijn veel moeilijker. Mark kan nog makkelijk de geschiedenis in als de MP die echt resultaat boekte. 100 kilometer per uur kan hij vanaf morgen invoeren (10 x 10 = 100, ik zie de campagne al voor me). Buitenlucht verwarmen met terrasverwarmers….kom op. Een vliegverbod op afstanden onder de 500 kilometer. Ik kreeg werkelijk 10-tallen tips op mijn vraag om hulp, mensen zijn er klaar voor!

Het vereist wel leiderschap om uit te leggen dat dingen die we voor lief zijn gaan nemen echt anders moeten. En als net-50’er en oefenfilosoof gooi ik gewoon wat levenservaring en een paar oneliners in de strijd ter motivatie om te zorgen dat we volgend jaar het gat op weg naar 100% reductie flink hebben laten krimpen.

“Ask not what your country can do for you, but what you can do for your country”

Eigenlijk een oproep aan de bevolking om de de handschoen op te pakken en zelf te doen wat mogelijk is en niet te gaan wachten tot de politiek de oplossing komt brengen (dat gaat namelijk niet gebeuren)

“Het beste moment om een boom te planten was 20 jaar geleden”

De Chinezen zagen dat lang geleden al goed. Het oude gezegde gaat verder met : “het op een na beste moment is vandaag”, en dat is natuurlijk helemaal waar. Het heeft geen zin oude koeien uit de sloot te halen, we moeten zo snel mogelijk actie ondernemen.

“Energiebelasting betaal je per Joule”

OK, die is van mij 🙂 om de minister te porren een flatrate energiebelasting in te voeren die echt effectief is : met die prikkel zal het bedrijfsleven binnen no time hun portie gedaan hebben.

Maar ik hou jullie op, we moeten aan de slag, we hoeven nog maar 7 miljoen huizen te doen.

Ik buig ondertussen diep voor Urgenda en Marjan Minnesma die het urgente klimaatverhaal zo expliciet op menig agenda gekregen hebben. Ik wens jullie allemaal veel voorleesplezier, inspiratie en ook een mooie bouwbeurs, misschien tot straks in Den Bosch!

Lars

Afscheid van m’n zusje

** ik leg 3 handjes Aarde uit Kirstens moestuin op haar kist **

26 Augustus Gerard, Pa, opa

28 Augustus Mieke, Ma, oma

30 Augustus Kirsten

De nieuwe verjaardagskalender ….. (Kir hield altijd wel van wat drama)

De begrafenisondernemer wees ons er woensdag op dat je vieze nagels had, hij zou zorgen dat dat weer helemaal netjes zou worden. Maar we vroegen hem het zo te laten…

rouwrandjes noemen ze deze geloof ik ….

 

Verdomme Kir,

Ik ben het eigenlijk wel zat om hier te staan, weet je dat?

Het minste wat je had kunnen doen was een of ander bizarre ziekte krijgen zodat we nog een half jaartje naar het ziekenhuis hadden gekund, om wéér een schriftje te vullen met die heerlijke zwartgallige Boelen-humor waar we met z’n allen zo goed in zijn geworden de afgelopen 25 jaar. We hebben een boekenplankje vol van die schriftjes.

Maar het heeft niet zo mogen zijn…..

Jij en ik hadden geen heel intense relatie, we spraken elkaar een paar keer per jaar, en dan nog liever in de tuin lekker barbecueën bij jou of mij dan via de telefoon, en het was ook goed zo.

Onze broer-zus relatie concentreerde zich eigenlijk meer in een aantal intensieve episodes dan dat ie voortkabbelde.

Zo deden we samen een duikcursus op Aruba waar we met ons verse duik-diploma duikflessen huurden en op jacht gingen naar vliegtuigwrakken vol Baracuda’s en schildpadden. Op een van onze eerste duiktrips vlogen we samen lachend en gierend door een onderwaterkanaal waar het net eb werd. Wisten wij veel, naar buiten ging geweldig, zwevend langs de mooiste koraalriffen op aarde.(SUPERMAN). We kenden alle vissen bij naam, en vooral de REDLIPBLENNIE, zoals jij dat uitsprak,  is me altijd bijgebleven. Op de terugweg ontdekten we dat de stroming die op de heenweg zo leuk was geweest op de terugweg eigenlijk gevaarlijk sterk was, we moesten ons met grote kracht aan de rotsen terug klauteren naar de kant. Uitgeput kwamen we samen aan de kant, elkaar aankijkend zo van….. OKEEEEE, dat was behoorlijk dom”.  We hebben nooit iemand vertelt hoe link het eigenlijk was en gingen de volgende dag lekker opnieuw duiken. Wat een ervaring!

Redlip Blenny. © Sharon Baron, All Rights Reserved.

Een poos later trof ik je tijdens mijn vakantie door Amerika in Bosten waar je au pair was, helemaal alleen, in je uppie, STOERRRR. Lachen gieren brullen om die rare Amerikanen met hun emmers pindakaas en jam, en samen naar een echte baseballwedstrijd.

Later had ik weleens moeilijke gesprekken met je die eigenlijk Pa had moeten voeren. Althans, ik vond dat ik mijn gedachten over keuzes die je wel of niet maakte met je moest delen. Was vast niet altijd makkelijk voor je, maar ik geloof dat je zo ongeveer al mijn advies naast je neer hebt gelegd. En GOD wat ben ik daar achteraf blij mee!

Kijk hier nou eens! Je drie schatten van kinderen, Jaimy, mijn mooie stoere nicht, en Sem en Mike die me woensdag voor het eerst inmaakten met “bekminton”. Samen met Maurice kocht je een oude boerderij waar jullie je droom gingen waarmaken. Pa zou denk ik een waterdichter huisje voor jullie uitgezocht hebben, maar die kon er gelukkig niks meer over zeggen. Jullie hadden je boerderij, met schuren, werkplaats een stuk land en zelfs een eigen wervelstorm. Voor 1x trof het geluk jullie en zwermde die precies om de boerderij heen.

Je hebt Maurice, je kinderen, een halve dierentuin en jouw moestuin en stiekem zijn we allemaal stik jaloers dat jij WEL zo jong al je droom achterna bent gegaan. Misschien niet met een vastomlijnd plan maar wel met het lef om er maar gewoon aan te beginnen omdat je wist DAT was wat je wilde.

En weet je, grote broer heeft zich ook door jou laten inspireren toen ik besloot om voor mezelf te beginnen. Gewoon aan een droom beginnen te bouwen, ook als het plan vooraf nog niet helemaal helder is. Dankjewel voor je inspiratie lieve Kir.

Enne, Jaimy, Sem en Mike. Laat nooit iemand je wijsmaken dat vieze nagels niet netjes zijn, want hier, dit hier, DAT is pas leven, en dat is wat jullie mama met jullie gedaan heeft, vergeet dat nooit!

(Kirsten werd 44 jaar en overleed 30 augustus 2017 zomaar, in haar slaap, aan een hartstilstand. Ze laat haar man Maurice, dochter Jaimy, en zoontjes Sem en  Mike na)

 

Factcheck NAM-boortoren op zee

De NAM twitterde gisteren:

In het gelinkte persbericht lezen we:

“L13FI produceert met wind- en zonne-energie aardgas voor 275.000 huishoudens. …. Vanaf eind 2018 produceert het platform circa 1.500.000 m3 aardgas per dag. Dit is gelijk aan de energieproductie van 175 windmolens van 8 megawatt.”

Dat zijn nogal wat claims, en ik zal eens kijken hoe ze in de praktijk stand houden.

We nemen het feit dat het gasplatform gas produceert voor 275.000 huishoudens (op gas) voor waar aan. Snel gerekend zien we dat de NAM denkt dat een huishouden 2000 kuub gas opstookt. Dat klopt wel ongeveer.  Ik reken uit hoeveel % van de chemische energie in het aardgas netto in het verwarmings- en douchewater terecht komt. Ongeveer 17.000 kWh is dat. De NAM rekent ons in het persbericht voor dat hiervoor 175 windmolens van 8MW nodig zijn voor dezelfde hoeveelheid energie. Maar dan.

Een CV-ketel draait niet op stroom, dus we kiezen een ander apparaat om het huis elektrisch warm te houden en te koken : de warmtepomp en een inductiekookplaat.

Deze apparaten zijn veel zuiniger dan een CV-ketel en gaskookplaat, van 1 kWh elektriciteit weten ze 2 tot 4  kWh-warmte te maken. De NAM (gasdenkers als ze zijn) zag dit over het hoofd. En de door hun voorgestelde 175 windmolens maken dan ook geen stroom voor 275.000 huishoudens, nee ze maken stroom voor 521.000 huishoudens.

Ik zou ze deze rekenfout vergeven als het daar bij bleef. Maar de NAM jokt nog verder. Want hoe lang gaat zo’n gasbelletje mee? Slochteren hield het ongeveer 50 jaar vol, maar dat was dan ook het beste gasveld ter wereld. Realistischer is dat een veld na 15 jaar leeg is … oppelepop. NUL huishoudens die er daarna nog een huis warm uit kunnen stoken. NUL!

Windmolens hebben een technische levensduur van minimaal 25 jaar. Dus we hebben er sowieso al 10 jaar langer plezier van, waarna de molens gerecycled worden.

Maar de grootste leugen is wel dat het gasveld EEN MILJARD kilo CO2 de wereld inslingert, elk jaar opnieuw. Geen woord daarover! Onvergeeflijk.

Ik sluit af met 1 gegeven dat ik nog in mijn slotgrafiek opnam en 1 die er niet in staat: de warmtepompbranche ontwikkelt zich suf, rendementen vliegen omhoog. In de grafiek is een bijzonder conservatie verbetering van 1% per jaar opgenomen. Ik lever nu al warmtepompen met een sCOP van 5 en we gaan al naar de 6 (het aantal huishoudens zou daarmee verdubbelen!).

En als laatste : met een CV kan je een bushokje nog warm stoken, 30 kilowatt, we draaien onze hand er niet voor om. Maar mensen die overstappen op een warmtepomp zien allemaal het nut in van extra isoleren en slim ventileren: het warmtelek halveren halveert ook de energierekening. Dit effect zal de komende jaren een vlucht nemen, dus die 175 windmolens? Die zijn over 10 jaar goed voor het warm houden van een miljoen huishoudens. Het gasbelletje is tegen die tijd, vlak voor het de geest geeft, nog maar goed voor net 150.000 huishoudens. Mark my words!

Ps. : Laatste leugentje : Het gasparkje van de NAM komt pas over 1,5 jaar online, geïnteresseerden kunnen me bellen om voor die tijd afscheid te nemen van het aardgas. Ik ging jullie voor en weet hoe het moet.

Pps. : Koken op inductie is 20% zuiniger dan koken op aardgas omdat er geen warmte langs de pan weglekt. Alle warmte wordt IN de pan opgewekt.