Zwembadonderhoud for dummies : 6 – Ontsmetten

We beginnen lekker op stoom te komen: het zwembad zit vol, er wordt gepompt en de pH is OK. Tijd om aan het milieu te gaan denken.

Er gaat elke week namelijk een chloor-tablet van 200 gram in het skimmermandje, en dat kan nooit goed zijn. Doel van het chloor is om bacterien en algen geen kans te geven. Nu heeft het zwembad een automatisch roldek (Aquadek) met PVC-lamellen die zwart zijn aan de onderkant. Als het bad dicht is komt er dus geen licht in (geen algengroei), en als de zon op dat moment schijnt werkt hij zelfs als zonnecollector (en houdt hij ook effectief kleine neefjes tegen die achter hun bal aan rennen!). Met ander woorden, algen heb ik nog niet gezien in het zwembad, dus dat is mijn minste probleem. Blijft over de bacterie. Deze kiemen vooral goed in warm stilstaand water waar voedingsstoffen in zitten.

Dus om bacterien tegen te gaan:

1) moet het water koud zijn
2) moet het water stromen
3) moeten de voedingsstoffen uit het water
4) moeten de kiemen op een of andere manier vernietigd worden.

Aan 1 gaan we niets doen, da’s niet zo fijn voor de grote wurmen die willen zwemmen. Voor nummer 2 hebben we de pomp, nummer 3 en 4 zijn het interessants om aan te pakken.

De voedingsstoffen verwijderen kan je doen door extreem goed te filteren, en dat gaan we al doen met het GlasFilterMedium uit de vorige post. Daarnaast kan je de fosfaten (nodig voor de energiehuishouding van bacterien) uit het water halen met een middel als NoPhos. Dit voeg je 1x per week toe : 1 ml per kuub, dus in mijn geval 50 milliliter per week. Dit kan je met een maatbekertje doen, of met een doseerapparaat, een soort infuuspomp voor het zwembad. Voordeel van zo’n anti fosfaat middel is ook dat het als vlokmiddel werkt, waardoor microscopische deeltje samenklitten tot klontjes die in het zandfilter blijven plakken, het water zou er nog schoner door worden.

Als laatste moeten we nog iets aan de kiemen doen. Ik heb een Aqua Easy pool uv10 (met defecte lamp).

Deze zorgt ervoor (als ik hem vervangen heb : lamp kost 60 euro op het net bij de Koi-karper winkels, 150 bij de zwembadzaken) dat bacteriën gedood worden door met UV-C stralen het DNA te beschadigen. Daarmee zou je volgens mij een schoon en veilig zwembad hebben ware het niet dat je met je testsetje dan dus niet kan vaststellen OF het water veilig is. Volgens mij moet je gewoon op je UV-lamp vertrouwen (ik denk dat je kan zien dat hij het doet, er zit een klein venstertje in). Openbare zwembaden kunnen/mogen niet volledig op UV-C vertrouwen omdat de wet voorschrijft dat er zo en zoveel chloor in het water moet zitten, maar voor particulieren is dat anders. Ik denk dat de lamp, met een verbruik van 40 Watt, een uitstekend alternatief voor chloor is. Dus die gaat voor volgend voorjaar op de planning, naast het GlasfilterMedium en de Frequentieregelaar.

Je hebt tegenwoordig ook chloor-electrolyse, waarbij je wat keukenzout in het zwembad doet dat vervolgens door een anode/kathode gesplitst wordt in chloor en natrium(hydroxide). Het ontstane chloor zou van het “gezonde type” zijn. Deze apparaatjes zijn echter vrij kostbaar, en ik weet er nog niet genoeg van om in te schatten of dit nou een aanwinst voor je bad is als je ook al UV-C hebt. Als ik alles andere onderdelen gehad heb ga ik daar maar eens een blogje over schrijven.

Zwembadonderhoud for dummies : 5 – Filteren

De upgrade-actie voor de pomp (een frequentie regelaar) staat in de steigers. Het volgende item voor herziening is het zandfiter. De enorme rode bol die in het poolhouse staat is eigenlijk het hart van de hele filterinstallatie.

Deze Kripsol BR640 is gedimensioneerd op 15M3 per uur en is gevuld met 150 kilo zand. Volgens de bronnen zou je elke twee jaar het zand moeten vervangen. Een zak van 25 kilo kost 15 euro, en daar heb je er zes van nodig. Dus op zich is dat nog wel te overzien. 6 x 15 euro per 2 jaar is 45 euro per jaar.

ECHTER

Je moet die 150 kilo (nat) zand wel elke twee jaar uit die rode ton zien te vissen. De zwembadleverancier laat dat klusje graag aan de eigenaar over, het is met andere woorden een K-klus. Daarna moet je het  afvoeren naar de vuilstort waar je het aanbiedt als bouwafval. En dat is een klusje waar ik bepaald niet naar uitkijk. Vermoedelijk is dat ook de reden dat de vorige eigenaar van het zwembad aangaf  “niet precies te weten” wanneer het voor het laatst gebeurd was en mijn vermoeden is dus ook dat het zand net zo oud is als het zwembad : 6 jaar….

Nu heb ik veel gelezen over “een revolutie in filter materiaal” en dat gaat over gemalen glaskorrels. Deze zouden als voordeel hebben dat er geen vuil aan bindt (zoals bij zand wel schijnt te gebeuren) maar door de “positieve ionische eigenschappen” het vuil wel extreem goed tegenhoud. Dit zou leiden tot zichtbaar helderder water. Ook zou bij het terugspoelen het vuil heel snel loslaten waardoor het terugspoelen veel korter kan en er daardoor minder kostbaar water in het riool verdwijnt.

Als klap op de vuurpijl hoef je ook maar 1 keer per 10 jaar (!) te verversen, en hoeft er maar 100 kilo ipv 150 kilo in het filter. En het glas is volledig recyclebaar (het is zelf al gerecycled glas). Misschien mag het zelfs in de glasbak over 10 jaar 🙂

Al met al lijkt me het een totale no-bainer te zijn om het zand te verwissel voor dit zogenaamd  “Glas Filter Medium(GFM)”. De zakken kosten 25 euro per stuk, en ik heb er maar 4 nodig, dus 100 euro per 10 jaar, ofwel een tientje per jaar, kacheng! En de komende 10 jaar ben ik van het wisselen af.

Vragen over GFM die ik nog niet beantwoord heb gekregen op het web:

– Kost het ook minder energie om door een GFM heen te pompen, het filterbed weegt immers maar 100 kilo, ipv 150 kilo

– Veranderd de filterduur ook omdat het fileren efficienter gaat. Kan je, met andere woorden, terug in filtertijd?

Zwembadonderhoud for dummies : 4 – Efficiënt pompen

Mijn zwembadpomp (Speck Bettar 12) is een degelijke duitse pomp die volgens het label 12 kuub per uur kan pompen en daarbij (gemeten met verbruiksmeter) 670 Watt gebruikt. Omdat hij 10 uur per dag moet draaien om al het water in het bad 2x te filteren verbruikt hij dus 6.3 kWh per dag, en dat gedurende het halve jaar dat het zwembad in gebruiksstaat wordt gehouden. Reden dus om te kijken naar methodes om hier een efficiëntere pompoplossing te realiseren.

Zaken die ik de afgelopen maanden gelezen heb:
– Zwembadpompen zijn gedimensioneerd op het “backwashen”, wat met grote kracht moet gebeuren
– de effectiviteit van het zandfilter neemt TOE bij een LAGERE snelheid, hoe langzamer het water door het filter gaat, hoe beter het vuil blijft hangen, logisch eigenlijk.
– het electriciteitsverbruik van een pomp neemt met de derde macht toe met de pompsnelheid. Dit betekent dat een pomp die 12 kuub per uur pompt 8x(!) zoveel stroom gebruikt als dezelfde pomp die maar 6 kuub per uur pompt.
– hippe pompfabrikanten zetten permanente magneten (van die supersterke glimmende Neodymium magneten) in hun motor (“veel efficienter”) met een doosje aanstuurelectronica OP de pomp gemonteerd om de pomp efficient aan te sturen.
– op forums worden deze pompen (vooral in de VS is al veel ervaring met deze pompen) erg veel geklaagd over de duurzaamheid van de de pomp-electronica, ze gaat snel stuk en dan moet vaak de hele pomp integraal vervangen worden.

Een ander “probleem” voor deze hippe nieuwe pompen is dat gewone electromotoren al bizar efficient zijn, meer dan 90% efficient is geen uitzondering, er valt dus niet zoveel te winnen terwijl ze wel flink duurder zijn. Dit zie je eigenlijk ook gelijk als je naar standaard electromotoren kijkt, want hoe vaak zie je nou een electromotor met een radiator om de in warmteverlies omgezette electra af te voeren? De nieuwe hippe motoren zouden “veel efficiënter” zijn, maar dat komt vooral omdat ze door de stuurelectronica op de stand “halve kracht” kunnen worden gezet, niet door de permanante magneten in de behuizing. Gewone electromotoren kennen maar twee standen: aan en uit.

Al lezend kwam ik op de term “frequentieregelaar”. Dit is dezelfde electronica als die op de hippe nieuwe motoren zit, alleen in een zeer robuuste industriële behuizing die op veilige afstand van de warme trillende (standaard) zwembadpomp geplaatst kan worden. De voordelen van deze kastjes zijn legio: je kan elke willekeurige oude motor aansluiten en op bijvoorbeeld 25 Hz ipv de standaard 50Hz laten draaien, waarmee de pompsnelheid gehalveerd, en dus het verbruik naar 1/8 daalt. Volgend voorjaar ga ik er dus 1 kopen, hij betaalt zich in 1 zwemseizoen terug!

Het model dat ik op het oog heb is de Invertek Optidrive 2

(Opmerking 26-4-2013 : ik heb de inverter gekocht, en de pomp draait nu op 30 Hz, verbruik 180 Watt)

Volgende keer : Het zandfilter

Zwembadonderhoud for dummies : 3 – Chemicaliën

Na twee weken zwemmen ben ik het gevecht met de volgende Angstgegner aangegaan: de chemicaliën. Ik had op goed geluk twee chloortabletten in het skimmermandje gegooid, en geproefd of het water vies smaakte. Dat was niet zo, dus echt giftig/gevaarlijk zou het wel niet zijn. Ik had imiddels gelezen dat het met zwemwater om vooral drie zaken gaat :
– De zuurgraad (te hoog/laag leidt tot allerhanden huidproblemen)
– De chloorgraad (ivm het doden van bacteriën)
– Het soort chloor dat in het water aanwezig is (gebonden/ongebonden)

Tijd om prof te worden. Ik heb dus een testsetje aangeschafd (tabletjes met een plasticbakje met kleurenschalen) die de zuurgraad en chlorering kan vaststellen. Volgens alle adviezen op het internet moet je eerst de zuurgraad aanpassen (7.2 tot 7.6) en dan pas het chloor op peil brengen omdat de chlorering aanpassen bij een te hoog/laag getal tot allerhande vervelende chloorbijproducten (chlooraminen) zou leiden. Volgens het testsetje was mijn zuurgraad 6.8 of lager (de schaal gaat niet lager). Tijd dus voor pH veranderaars, deze heb je in twee smaken : pH+ en pH-. Deze horen te doen wat er op de verpakking staat : pH+ maakt de pH hoger (maar het water wordt minder zuur, zo werkt de pH schaal nou eenmaal, niet bij nadenken : te laag –> plus.)

Aangezien mijn pH lager was dan wat op de schaal stond was het wel spannend : ik moest echt kilo’s pH+ toevoegen voordat de waarde voor het eerst 7.0 (en dus zichtbaar op de kleurenschaal) was. Ik heb een klein emmertje genomen en daar met een keukenweegschaal 400 gram pH+ mee afgewogen, genoeg om de pH can het hele zwembad met 0,2 te verhogen volgens de verpakking. Op de hoogtelijn tot waar het poeder kwam in het emmertje heb ik met een permanent marker een streep gezet zodat ik nu makkelijk “0,2 pH hoger” kan afmeten zonder weegschaal. De 400 gram laten zich in twee keer porties in een 10 liter emmer zwembadwater oplossen en uitschenken in het zwembad. Na het toevoegen ging ik de volgende dag weer meten zodat de vloeistof zich door het hele bad kon verdelen. Na drie-vier keer was de pH in orde. De hele zomer is de pH daarna stabiel gebleven, ondanks alle zondvloeden, dus als hij eenmaal goed is Behoeft het weinig onderhoud.

Met het chloor is het lastiger mikken. Twee hockeypucks van 200 gram in het skimmermandje geven na 24 uur een waarde van 1 p.p.m. Dit is aan de onderkant van wat wordt aanbevolen, maar ik wil eigenlijk zo weinig mogelijk gif in het zwembad gooien, dus ik heb (zonder wetenschappelijke basis, maar op gevoel) eigenlijk alleen chloor gebruikt zo lang het water warmer was dan 25 graden. Over desinfecteren binnenkort meer, want daar begint het grote difuse marketingverhaal van de zwembadverkopers.

Volgende keer : de efficiënte pomp

Zwembadonderhoud for dummies : 2 – De zesstandenschakelaar

Na twee weken was het tijd om voor het eerst het pompcircuit echt te gaan bedienen. De zwembadkeurmeester had gezegd “pomp uit, backwashen tot het water helder is en dan even naspoelen”. Mmmmmmmmm, OK.

De zeswegkraan a.k.a. Zandfilterkraan is een groot plastic apparaat met een handel, die als je hem indrukt, op zes standen (linksom en rechtsom draaibaar) kan zetten. De pomp moet uitstaan als je hem bedient.

Van de zes standen zijn er vier van dagelijks belang, de rest zijn standen voor de winteropslag.
Deze dagelijks gebruikstanden zijn
– filteren
– backwash
– close
– spoelen

De truuk van het filteren is natuurlijk dat troep die in het water zweeft (haren, huidschilfers, stof) in het zand (daarover later meer) blijft steken. Tijdens het zwemseizoen spoel je dit vuil 1x per week uit het zand door de stroomrichting om te keren, vandaar de term backwash. Procedure is als volgt:
– zorg dat er genoeg water in het bad staat zodat het peil 3cm kan zakken (evt eerst vullen)
– terugspoelen kost dus ongeveer 1m3, na een flinke hoosbui spoelen spaart dus de portemonnee.
– zet de pomp uit
– zet de kraan op close (nu kan je het voorfilter schoonmaken zonder dat je pomp gelijk leegloopt)
– maak de bladvanger van de pomp schoon
– let er op dat de O-ring schoon en nat is als je het deksel terugplaatst, ivm aanzuigen valse lucht
– zet de zeswegkraan nu op backwash
– zet de pomp (op vol vermogen) aan

Nu begint het spektakel: het vuil uit het zand spoelt weg (het riool in) en na een minuut of drie is het water min of meer schoon, dat zie je bij het deksel van het zandfilter.

– Stop de pomp.

Dan moet het vieze water nog uit het pompsyteem, vandaar de stand spoelen.
– zet de kraan op spoelen
– start depomp,dDit hoeft maar 10 seconden.
– stop de pomp
– zet de kraan op “filteren”
– start de pomp (op laagvermogen)

Daarna heb je weer een schoon filter en kan je weer een week vooruit.

Volgende keer : zwembadchemie en zand

Zwembadonderhoud for dummies : 1 – Introductie

Het leuke van ons nieuwe huis is dat het vol zit met leuke extra’s zoals domotica en een zwembad. Ik was een beetje huiverig voor zwembaden (“duur, vreet energie, veel onderhoud, patserig”) maar volgens de keurmeester van het zwembad, die we hadden ingehuurd voor de koop, was hij degelijk gebouwd en was onmiddellijk (duur) onderhoud niet te voorzien. Toen vond ik het eigenlijk ook best wel een leuk idee, een eigen zwembad.

Van zwembaden wist ik eigenlijk nog niets dus moet er flink veel over gelezen en geleerd worden. Ik vind dat er erg weinig goede info te vinden is op het web die ook nog eens weinig consistent is. In het volgende feuilleton: wat ik tot nog toe wijzer ben geworden.

Eerst maar eens de specs van ons zwembad:
– een 8 x 4 x 1,5 meter diepe gemetselde bak, gevuld dus 48 kuub.
– of het gemetselde piepschuimblokken zijn weet ik nog niet, ik hoop het inmiddels wel
– blauwe folie (“liner genoemd”)
– een blauwe lamellenafsluiting, elektrisch aangedreven
– een overloop (skimmer) met mandje (bladvanger)
– 2 inspuitpunten
– 2 zonnecollector verwarmingsmatten (op de erker), kapotgevroren

20140406-154219.jpg

Een tuinhuisje (bij een villa noem je dat “poolhouse”) met daarin
– een zwembadpomp die 12 kuub per uur kan pompen (aldus het label)
– een eng uitziende megaschakelaar met een zwenk-arm (“6-standen regelaar”)
– een zandfilter (diameter 64cm)
– een roestvrijstalen buis met daarin een defecte UV-lamp met urenteller.
– kado van de vorige eigenaar : emmers met chloorblokken, pH+, pH-, vlokmiddel en wandreiniger
– stofzuiger mond, slang stang.

Bij de overdracht bestond de instructie ongeveer uit “zo gaat de pomp aan, zo gaat de pomp uit”.
Het was juni, dus de pomp maar aangezet want we zouden snel gaan zwemmen.
In de derde week toch maar eens gekeken hoeveel de pomp eigenlijk gebruikt. Dat bleek 630 watt te zijn (met verbruiksmeter gemeten). Oeps. Dat is dus 24 uur x 0,63kW = 15 kWh per dag x 0,2€ = € 7,50 per dag aan stroom. Slik. Snel uitzoeken hoe lang je eigenlijk moet pompen. Voor gezond zwemwater wordt geadviseerd om het volume van het bad 2x per dag te filteren. Aha, 48 kuub / 12 kuub per uur (van de pomp) is 4 uur voor 1 x filteren, dus 8 uur per dag is genoeg! Dus snel een schakelklok ertussen. Dat scheelde gelijk 2/3!

Morgen : De zes-standen schakelaar
>

Hoe kan dat nou? Gadgets uit China voor bijna niks?

Vraagt u zich dat ook wel eens af? Hoe dat nou kan, al die goedkope spullen uit China? Ik ben een gadgetman en bezondig me regelmatig aan het laten vullen van een geel envelopje ergens in een buitenwijk van Shanghai met allerlei leuke hebbedingetjes. Bij het afrekenen blijft de teller vaak ruim onder het tientje steken.

Een voorbeeld: een component kabel voor de Wii zodat de het beeld op de HDTV scherper wordt. In de electronica winkel, als het al verkrijgbaar is, rond de €25,–. Niet echt om “eventjes” voor de fun te doen. Bij Pricewatch krijg je al een betere prijs : €11,– maar daar komt nog €5,– verzendkosten bij : 16 euro, bijna €9,– goedkoper.

20140406-003244.jpg

Toch maar even op DealExtreme gekeken. Zelfde kabel. Inclusief verzendkosten : €4,47. I kid you not!

20140406-003324.jpg

Ik weet dat ik waarschijnlijk geen importheffingen en BTW betaal maar komen er echt 12 euro aan kosten bij op een kabeltje van ver onder de €4?
En hoe kan het dat een pakketje met de luchtpost vanuit Shanghai GRATIS verzonden wordt! terwijl het vanuit Lutjebroek naar Weert €5 moet kosten?
De Nederlandse postbode brengt mij mijn pakketje blijkbaar gratis thuis? Ik kan er met mijn pet niet bij.

En de Duurzaamheidsman in me roept : nu komt die envelop met de luchtpost terwijl het kabeltje in de electrowinkel met het containerschip kwam (vermoed ik). Da’s waar, maar aan de andere kant wordt wel het Europese distributienetwerk omzeild, dat spaart weer energie. En ik spaar een ritje naar de Mediamarkt uit, en ik kan van de uitgespaarde €20 3x biologische kip kopen. Keuzes,keuzes, keuzes…..

Tot ik er wel met mijn pet bij kan laat ik ze maar nog eens envelopje vullen, ik heb nog wat ethernetstekkertjes nodig, eens kijken welke kekke kleurtjes ze op voorraad hebben. (En dan weer lekker een week smachtend de brievenbus openen hopend op al die Chinese stickertjes)
>